Mẫu đơn khiếu nại

Khi quyền hoặc lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng bởi một quyết định, hành vi hoặc cách giải quyết của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, người dân thường cần một văn bản rõ ràng để trình bày sự việc và đề nghị xem xét lại. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết đơn khiếu nại cần ghi những gì, gửi đến đâu và phải kèm theo giấy tờ nào.

Trong bài viết này, Team biên tập Mẫu Đơn hướng dẫn cách viết đơn khiếu nại, cách xác định nội dung cần yêu cầu giải quyết, hồ sơ nên chuẩn bị, thẩm quyền giải quyết và các câu hỏi thường gặp. Nếu cần một biểu mẫu có sẵn để điền nhanh, người dùng có thể tham khảo mẫu đơn Word, mẫu đơn PDF tại Mẫu Đơn và điều chỉnh theo trường hợp thực tế.

Đơn khiếu nại là gì?

Đơn khiếu nại là văn bản được cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức sử dụng để đề nghị người có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính khi cho rằng quyết định, hành vi đó xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Trong thực tế, khiếu nại có thể phát sinh trong nhiều lĩnh vực như đất đai, xây dựng, bảo hiểm xã hội, lao động, thuế, xử phạt vi phạm hành chính, hộ tịch, cấp giấy phép hoặc các thủ tục hành chính khác.

Một lá đơn tốt không cần viết quá dài. Điều quan trọng là phải xác định được mình khiếu nại quyết định hoặc hành vi nào, xảy ra khi nào, ảnh hưởng đến quyền lợi ra sao và muốn cơ quan có thẩm quyền giải quyết như thế nào.

Nếu kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu chưa thỏa đáng hoặc người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết, Đơn khiếu nại lần 2 là mẫu liên quan có thể tham khảo để tiếp tục trình bày yêu cầu.

Căn cứ pháp luật về khiếu nại

Việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại được điều chỉnh chủ yếu bởi Luật Khiếu nại 2011 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Theo quy định của Luật Khiếu nại, công dân có quyền khiếu nại khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Luật cũng quy định về hình thức khiếu nại, thời hiệu khiếu nại, thẩm quyền giải quyết, trình tự giải quyết khiếu nại lần đầu và lần hai, cũng như quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại.

Đối với từng lĩnh vực cụ thể, cần xem xét thêm quy định pháp luật chuyên ngành. Ví dụ, khiếu nại liên quan đến quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có thể cần đối chiếu thêm quy định của pháp luật đất đai hiện hành.

Người làm đơn không nhất thiết phải trích dẫn quá nhiều điều luật. Nếu chưa chắc chắn về căn cứ pháp lý, nên tập trung trình bày chính xác quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại và các tài liệu chứng minh quyền lợi bị ảnh hưởng.

Trường hợp phát hiện công trình xây dựng không đúng quy định, Đơn khiếu nại xây dựng trái phép giúp bạn tham khảo cách phản ánh tình trạng, thông tin công trình và nội dung đề nghị xử lý.

Các trường hợp sử dụng mẫu đơn khiếu nại

Mẫu đơn khiếu nại được sử dụng trong nhiều tình huống: 

- Khiếu nại quyết định hành chính: thu hồi đất, xử phạt vi phạm hành chính, quyết định thuế, bảo hiểm xã hội... 

- Khiếu nại hành vi hành chính: cán bộ gây khó khăn, không nhận hồ sơ, lập biên bản sai lỗi vi phạm giao thông... 

- Khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức theo Nghị định 112/2020/NĐ-CP. 

- Khiếu nại đất đai (tranh chấp, thu hồi...) và khiếu nại lao động (sa thải trái luật).

Mẫu đơn khiếu nại chuẩn để tham khảo

Dưới đây là mẫu đơn tham khảo có thể sử dụng khi cá nhân cho rằng quyết định hoặc hành vi hành chính của cơ quan, người có thẩm quyền ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

………, ngày …… tháng …… năm ……

ĐƠN KHIẾU NẠI

Kính gửi: ………………………………………………………………

Tôi tên là: Nguyễn Văn Minh

Ngày sinh: …………………………………………………………………

CCCD số: …………………………………………………………………

Địa chỉ: ……………………………………………………………………

Số điện thoại: ……………………………………………………………

Tôi làm đơn này khiếu nại đối với quyết định/hành vi của ………………………………………, cụ thể như sau:

1. Nội dung sự việc

Ngày …… tháng …… năm ……, tôi nhận được/quyết định ……………………………………………………………………………

Hoặc ngày …… tháng …… năm ……, tôi nhận thấy …………………………………………………………………………………

Nội dung quyết định/hành vi bị khiếu nại:

………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………

Tôi cho rằng quyết định/hành vi nêu trên đã ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tôi ở những nội dung sau:

………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………

2. Căn cứ và tài liệu liên quan

Để chứng minh cho nội dung khiếu nại, tôi gửi kèm các tài liệu:

1. …………………………………………………………………………
2. …………………………………………………………………………
3. …………………………………………………………………………
4. …………………………………………………………………………

3. Nội dung đề nghị giải quyết

Tôi kính đề nghị Quý Cơ quan xem xét lại quyết định/hành vi nêu trên và:

………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………

Đề nghị bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tôi theo quy định pháp luật.

Tôi cam đoan những nội dung trình bày trong đơn là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung khiếu nại.

Kính đề nghị Quý Cơ quan xem xét, giải quyết theo quy định.

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

………, ngày …… tháng …… năm ……

NGƯỜI KHIẾU NẠI

(Ký và ghi rõ họ tên)

Nguyễn Văn Minh

Nếu không còn nhu cầu tiếp tục việc khiếu nại hoặc muốn chấm dứt yêu cầu đã gửi, bạn có thể tham khảo Đơn rút khiếu nại để tìm hiểu cách trình bày nguyện vọng và thông tin cần thiết.

Cấu trúc chuẩn của mẫu đơn khiếu nại

Theo Phụ lục Nghị định 124/2020, cấu trúc gồm 5 phần chính: 

1. Quốc hiệu và tiêu ngữ – ghi đúng “CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM”, “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”, ngày tháng làm đơn. 

2. Thông tin người khiếu nại – họ tên, số CCCD/CMND, ngày cấp, nơi cấp, địa chỉ thường trú, số điện thoại. 

3. Thông tin người bị khiếu nại – cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân ban hành quyết định/hành vi. 

4. Nội dung sự việc – mô tả rõ sự việc, nêu số quyết định, ngày ban hành, lý do cho rằng trái pháp luật. 

5. Yêu cầu giải quyết và cam kết – nêu cụ thể yêu cầu (hủy bỏ, bồi thường...), cam kết chịu trách nhiệm, ký tên và ghi rõ họ tên.

Đối với những trường hợp cần phân biệt giữa khiếu nại và tố cáo, Đơn thư khiếu nại tố cáo là tài liệu liên quan giúp bạn tham khảo cách trình bày vụ việc theo từng mục đích.

Hướng dẫn cách viết đơn khiếu nại chi tiết

Cách trình bày Quốc hiệu và tiêu đề

Ghi chính xác Quốc hiệu, không viết tắt, không gạch xóa. Tiêu đề đơn ghi rõ ĐƠN KHIẾU NẠI hoặc ĐƠN KHIẾU NẠI (LẦN 1/ LẦN 2) để cơ quan dễ phân loại.

Cách ghi thông tin cá nhân và nội dung sự việc

Sử dụng số CCCD gắn chip, ghi đầy đủ địa chỉ nơi thường trú và nơi ở hiện tại. Mô tả sự việc theo diễn tiến thời gian, đính kèm chứng cứ (nếu có). Phần nội dung phải rõ ràng, khách quan, không cảm tính.

Xác định đúng cơ quan có thẩm quyền

Theo Điều 18 Luật Khiếu nại 2011, khiếu nại quyết định của Chủ tịch UBND huyện thì gửi lên Chủ tịch UBND tỉnh; khiếu nại quyết định của Thủ trưởng cơ quan thuộc UBND tỉnh thì gửi lên Chủ tịch UBND tỉnh. Ghi rõ tên cơ quan tiếp nhận ở phần “Kính gửi”.

Thời hiệu khiếu nại và điều kiện nộp đơn

Thời hiệu khiếu nại lần đầu là 90 ngày kể từ ngày nhận quyết định hoặc biết được hành vi hành chính. Nếu quá hạn do trở ngại khách quan, cần gửi đơn xin khôi phục thời hiệu trong 30 ngày kể từ ngày hết trở ngại. Đơn phải có đầy đủ các yếu tố bắt buộc, nếu thiếu sẽ bị trả lại để bổ sung trong thời hạn 5 ngày làm việc.

Hướng dẫn viết mẫu đơn khiếu nại viết tay

Không bắt buộc đánh máy; đơn viết tay vẫn hợp lệ nếu đầy đủ nội dung. Yêu cầu hình thức: - Dùng mực xanh/đen, không dùng bút chì, mực đỏ. - Chữ viết rõ ràng, không gạch xóa, viết trên giấy trắng khổ A4. - Bố cục: Quốc hiệu ở giữa, kính gửi góc trên bên trái, nội dung đầy đủ, ký tên bên dưới. - Văn phong hành chính, trang trọng, không lăng mạ.

Theo khảo sát của Bộ Tư pháp năm 2023, khoảng 28% người dân nộp đơn viết tay, chủ yếu ở miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Nếu nhờ người viết hộ, bắt buộc người khiếu nại phải tự ký tên.

Nếu phát hiện tài khoản bị trừ tiền không đúng hoặc có giao dịch cần được kiểm tra, Đơn khiếu nại bị trừ tiền sai trong tài khoản là mẫu liên quan có thể tham khảo để trình bày sự việc và đề nghị xác minh.

Tải mẫu đơn khiếu nại Word / PDF miễn phí

Bạn có thể tải mẫu đơn khiếu nại chuẩn tại Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Thanh tra Chính phủ. Các mẫu thông dụng: 

- Mẫu số 01: đơn khiếu nại lần đầu. 

- Mẫu số 02: đơn khiếu nại lần hai. 

- Mẫu số 03: đơn khiếu nại hành vi hành chính. 

- Mẫu số 04: đơn khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức.

Tải file đơn khiếu nại dưới định dạng Word (.docx) để dễ chỉnh sửa, hoặc PDF để in trực tiếp. Lưu ý chỉ nên tải từ nguồn chính thống, tránh dùng mẫu cũ, sai quy định. Khi chỉnh sửa, chỉ điền vào các trường trống, không thay đổi cấu trúc gốc.

Các mẫu đơn khiếu nại liên quan khác

Ngoài các mẫu hành chính chung, bạn có thể cần các mẫu đặc thù như mẫu đơn khiếu nại trong lĩnh vực đất đai, lao động, xử phạt giao thông. Nếu khiếu nại liên quan đến hoạt động tố tụng hoặc gửi tòa án để khởi kiện hành chính, bạn có thể tham khảo thêm đơn khiếu nại gửi tòa án để hiểu rõ sự khác biệt giữa hai thủ tục.

Câu hỏi thường gặp về đơn khiếu nại

Ai có quyền khiếu nại?

Người có quyền, lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng bởi quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính thuộc phạm vi khiếu nại có quyền khiếu nại theo quy định.

Trong một số trường hợp, người khiếu nại có thể thực hiện quyền khiếu nại thông qua người đại diện theo quy định pháp luật.

Khi nào nên làm đơn khiếu nại?

Nên làm đơn khi người dân xác định một quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính đang ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình và muốn cơ quan có thẩm quyền xem xét lại.

Nếu chỉ là tranh chấp dân sự giữa hai cá nhân, việc sử dụng đơn khiếu nại có thể không đúng thủ tục; trường hợp đó có thể cần xem xét thủ tục hòa giải, khởi kiện hoặc phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp.

Đơn khiếu nại gửi cho ai?

Thẩm quyền giải quyết phụ thuộc vào quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại và người, cơ quan đã ban hành quyết định hoặc thực hiện hành vi đó.

Thông thường, khiếu nại lần đầu được thực hiện với người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có thẩm quyền đối với hành vi hành chính theo quy định.

Vì vậy, trước khi gửi đơn nên xác định chính xác cơ quan hoặc người có thẩm quyền giải quyết.

Khiếu nại lần đầu và lần hai khác nhau thế nào?

Khiếu nại lần đầu là việc người có quyền khiếu nại yêu cầu người có thẩm quyền xem xét lại quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại.

Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc hết thời hạn mà khiếu nại không được giải quyết theo quy định, người khiếu nại có thể thực hiện quyền khiếu nại lần hai hoặc lựa chọn khởi kiện vụ án hành chính trong trường hợp pháp luật cho phép.

Thời hiệu khiếu nại là bao lâu?

Theo Luật Khiếu nại, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định, hành vi hành chính, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nếu người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại trong thời hạn do trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng thì thời gian có trở ngại có thể không tính vào thời hiệu theo quy định.

Có thể khiếu nại bằng lời nói không?

Có.

Luật Khiếu nại cho phép khiếu nại được thực hiện bằng đơn hoặc khiếu nại trực tiếp trong những trường hợp phù hợp.

Tuy nhiên, với vụ việc có nhiều tài liệu và tình tiết, làm đơn bằng văn bản thường thuận tiện hơn vì người khiếu nại có thể trình bày đầy đủ nội dung và lưu lại hồ sơ.

Có cần luật sư khi làm đơn khiếu nại không?

Không bắt buộc trong mọi trường hợp.

Người dân có thể tự viết và nộp đơn. Tuy nhiên, nếu vụ việc phức tạp, liên quan đến đất đai, tài sản lớn, quyết định xử phạt hoặc tranh chấp kéo dài, việc tham khảo ý kiến chuyên môn có thể giúp xác định đúng đối tượng khiếu nại, thẩm quyền và yêu cầu cần đưa ra.

Có được bổ sung tài liệu sau khi nộp đơn không?

Có thể.

Nếu có thêm tài liệu liên quan, người khiếu nại nên cung cấp cho cơ quan đang giải quyết và ghi rõ tài liệu bổ sung liên quan đến nội dung nào trong đơn.

Quá thời hiệu khiếu nại có được giải quyết không?

Việc quá thời hiệu không đồng nghĩa mọi trường hợp đều đương nhiên mất quyền được xem xét. Cần xác định lý do quá thời hiệu và các trường hợp pháp luật cho phép không tính hoặc xem xét lại thời gian theo quy định.

Do đó, nếu đã quá thời hạn, người dân vẫn nên kiểm tra nguyên nhân và căn cứ pháp lý cụ thể trước khi quyết định có tiếp tục thực hiện hay không.

Có thể vừa khiếu nại vừa khởi kiện vụ án hành chính không?

Việc lựa chọn khiếu nại hoặc khởi kiện và mối quan hệ giữa hai thủ tục phụ thuộc vào từng trường hợp và quy định của Luật Khiếu nại, Luật Tố tụng hành chính.

Nếu quyết định hành chính có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi, nên xác định thời hiệu và phương án pháp lý phù hợp trước khi lựa chọn.

Kết luận và lời khuyên pháp lý

Soạn thảo đơn khiếu nại đúng chuẩn là yếu tố quyết định để vụ việc được thụ lý và giải quyết nhanh chóng. Hãy chú ý đến thời hiệu, nội dung sự việc và cơ quan có thẩm quyền. Nếu vụ việc phức tạp, bạn nên tham khảo ý kiến luật sư hoặc tổ chức trợ giúp pháp lý để tránh những sai sót đáng tiếc. Tải ngay mẫu đơn khiếu nại chuẩn (Word/PDF) tại Mẫu Đơn hoặc các nguồn chính thống để bắt đầu quá trình khiếu nại một cách hiệu quả nhất.