Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ: Mẫu tham khảo, cách viết và hồ sơ

Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ thường được sử dụng để yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét điều tra khi lượng hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam gia tăng quá mức và gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước. Hồ sơ cần tập trung vào số liệu nhập khẩu, tình hình sản xuất trong nước, mức độ thiệt hại và mối quan hệ nhân quả giữa lượng hàng nhập khẩu gia tăng với thiệt hại.

Trong bài viết dưới đây, Team biên soạn Mẫu Đơn cung cấp mẫu đơn tham khảo, hướng dẫn cách viết, căn cứ pháp luật và mẫu có thông tin minh họa. Bạn cũng có thể tải mẫu đơn file Word, mẫu đơn PDF, đơn mẫu Word cùng nhiều mẫu đơn văn bản khác tại Hệ thống Mẫu Đơn để chỉnh sửa và sử dụng.

Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ là gì — Vai trò và ý nghĩa pháp lý

Biện pháp tự vệ là công cụ pháp lý được WTO cho phép, giúp nước nhập khẩu tạm thời bảo vệ ngành sản xuất nội địa trước sự gia tăng đột biến của hàng nhập khẩu. Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ là văn bản pháp lý đầu tiên mà tổ chức, doanh nghiệp đại diện ngành sản xuất gửi đến cơ quan có thẩm quyền. Vai trò của đơn là cung cấp bằng chứng sơ bộ về tình trạng nhập khẩu và thiệt hại, làm cơ sở cho việc điều tra và ra quyết định. Ý nghĩa pháp lý của đơn thể hiện ở việc xác lập quyền yêu cầu của người nộp đơn, đồng thời tạo tiền đề cho quá trình tố tụng phòng vệ thương mại. Đơn này phải tuân thủ các quy định của Luật Quản lý ngoại thương và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Khi nào cần sử dụng Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ — Các điều kiện bắt buộc

Không phải mọi doanh nghiệp đều có thể nộp đơn. Pháp luật quy định ba điều kiện tiên quyết: (1) hàng hóa nhập khẩu gia tăng đáng kể về số lượng hoặc giá trị; (2) ngành sản xuất trong nước chịu thiệt hại nghiêm trọng hoặc có nguy cơ bị đe dọa nghiêm trọng; (3) có mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa việc gia tăng nhập khẩu và thiệt hại nói trên. Người nộp đơn phải đại diện cho ngành sản xuất, thường là hiệp hội hoặc doanh nghiệp có tỷ trọng lớn. Ngoài ra, hồ sơ cần có số liệu cụ thể, phân tích thị trường và các bằng chứng liên quan. Các số liệu thường được lấy từ hải quan, hiệp hội ngành hàng và các báo cáo tài chính đã kiểm toán.

Mẫu đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ tham khảo

Theo quy định hiện hành, pháp luật không chỉ yêu cầu một văn bản đơn riêng lẻ mà quy định về hồ sơ yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp tự vệ. Điều 63 Nghị định 86/2025/NĐ-CP yêu cầu hồ sơ phải có thông tin về bên yêu cầu, đại diện ngành sản xuất trong nước, hàng hóa nhập khẩu, hàng hóa tương tự hoặc cạnh tranh trực tiếp, số liệu nhập khẩu, thiệt hại, mối quan hệ nhân quả và yêu cầu cụ thể về biện pháp tự vệ.

Vì vậy, mẫu dưới đây được xây dựng theo cấu trúc của một văn bản yêu cầu điều tra để người dùng có thể tham khảo và chuẩn bị nội dung ban đầu. Khi nộp thực tế, cần hoàn thiện toàn bộ hồ sơ cùng các bảng số liệu và chứng cứ liên quan.

TÊN TỔ CHỨC/CÁ NHÂN YÊU CẦU
Số: ……/……

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

………, ngày …… tháng …… năm ……

ĐƠN YÊU CẦU ÁP DỤNG BIỆN PHÁP TỰ VỆ

Kính gửi: Cơ quan điều tra phòng vệ thương mại - Bộ Công Thương

Tên tổ chức đại diện ngành sản xuất trong nước: Công ty Cổ phần Thép Minh Việt

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp số: 0977 523 155

Địa chỉ: Số 125 đường Nguyễn Trãi, phường Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

Điện thoại: 024 1234 5678

Email: info@minhvietsteel.vn

Người đại diện: Nguyễn Văn An

Chức vụ: Tổng Giám đốc

Công ty Cổ phần Thép Minh Việt, với tư cách đại diện cho ngành sản xuất trong nước đối với hàng hóa tương tự hoặc hàng hóa cạnh tranh trực tiếp, kính đề nghị Cơ quan điều tra xem xét tiến hành điều tra áp dụng biện pháp tự vệ đối với hàng hóa nhập khẩu có các thông tin sau:

1. Hàng hóa nhập khẩu bị yêu cầu điều tra

Tên hàng hóa: Thép cuộn cán nóng.

Tên thương mại: Hot Rolled Steel Coil.

Mã số hàng hóa dự kiến: 7208.10; 7208.25; 7208.26 và các mã liên quan.

Thành phần: Thép carbon cán nóng.

Đặc tính cơ bản: Hàng hóa dạng cuộn, được sản xuất bằng phương pháp cán nóng, có các thông số kỹ thuật được trình bày tại tài liệu mô tả hàng hóa kèm theo.

Mục đích sử dụng: Sản xuất thép cán nguội, gia công cơ khí, kết cấu thép và các sản phẩm công nghiệp.

2. Hàng hóa tương tự hoặc hàng hóa cạnh tranh trực tiếp sản xuất trong nước

Tên hàng hóa: Thép cuộn cán nóng.

Đặc tính cơ bản: Có đặc điểm vật lý, mục đích sử dụng và khả năng cạnh tranh trực tiếp với hàng hóa nhập khẩu bị yêu cầu điều tra.

Quy trình sản xuất: Cán nóng từ phôi thép và thực hiện các công đoạn hoàn thiện theo tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng.

3. Tình hình nhập khẩu hàng hóa

Số liệu chi tiết về lượng nhập khẩu theo từng nước, vùng lãnh thổ, mã HS và thời kỳ được trình bày tại phụ lục số liệu kèm theo.

4. Tình hình ngành sản xuất trong nước

Trong thời kỳ xem xét, ngành sản xuất trong nước có sự suy giảm ở nhiều chỉ tiêu kinh tế quan trọng, bao gồm sản lượng, doanh thu, thị phần, công suất sử dụng, lợi nhuận và việc làm.

Các số liệu trên được tổng hợp từ báo cáo sản xuất, báo cáo tài chính và tài liệu chứng minh của các doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất trong nước.

5. Thiệt hại nghiêm trọng đối với ngành sản xuất trong nước

Việc gia tăng nhập khẩu hàng hóa nêu trên đã tạo áp lực đáng kể đối với ngành sản xuất trong nước, thể hiện qua:

• Sản lượng sản xuất giảm;
• Thị phần của hàng hóa sản xuất trong nước giảm;
• Công suất sử dụng giảm;
• Giá bán chịu áp lực;
• Doanh thu và lợi nhuận suy giảm;
• Hàng tồn kho tăng;
• Việc làm và thu nhập của người lao động bị ảnh hưởng;
• Khả năng mở rộng sản xuất và đầu tư bị hạn chế.

Các số liệu và chứng cứ cụ thể được trình bày tại phụ lục thiệt hại kèm theo hồ sơ.

6. Mối quan hệ nhân quả

Chúng tôi cho rằng sự gia tăng quá mức của hàng hóa nhập khẩu là nguyên nhân chính gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước.

Trong thời kỳ xem xét, khối lượng hàng hóa nhập khẩu tăng đáng kể đồng thời với sự suy giảm về sản lượng, thị phần, công suất sử dụng, doanh thu và lợi nhuận của ngành sản xuất trong nước.

Các yếu tố khác có khả năng gây ảnh hưởng đến ngành sản xuất trong nước cũng được phân tích riêng trong hồ sơ để xác định tác động thực tế của lượng hàng hóa nhập khẩu.

7. Tư cách đại diện ngành sản xuất trong nước

Công ty Cổ phần Thép Minh Việt cùng các nhà sản xuất trong nước ủng hộ hồ sơ có tổng sản lượng hàng hóa tương tự hoặc hàng hóa cạnh tranh trực tiếp chiếm tỷ lệ đáp ứng điều kiện đại diện theo quy định pháp luật.

Danh sách doanh nghiệp sản xuất, sản lượng của từng doanh nghiệp và văn bản thể hiện ý kiến ủng hộ hoặc phản đối được gửi kèm hồ sơ.

8. Đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ

Căn cứ các thông tin, số liệu và chứng cứ nêu trên, Công ty Cổ phần Thép Minh Việt kính đề nghị Cơ quan điều tra:

• Tiếp nhận và xem xét hồ sơ yêu cầu điều tra;
• Tiến hành điều tra áp dụng biện pháp tự vệ đối với hàng hóa nêu trên nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật;
• Xác định mức độ gia tăng của hàng hóa nhập khẩu;
• Xác định thiệt hại nghiêm trọng hoặc nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng đối với ngành sản xuất trong nước;
• Xác định mối quan hệ nhân quả giữa lượng hàng hóa nhập khẩu gia tăng và thiệt hại của ngành sản xuất trong nước;
• Xem xét áp dụng biện pháp tự vệ với hình thức, mức độ và thời hạn phù hợp.

9. Thời hạn và mức độ đề nghị áp dụng

Thời hạn đề nghị áp dụng: …… năm.

Hình thức biện pháp đề nghị: ……………………………………………

Mức độ áp dụng đề nghị: ……………………………………………

Công ty cam kết các thông tin, số liệu, tài liệu và chứng cứ cung cấp trong hồ sơ là trung thực, chính xác trong phạm vi thông tin doanh nghiệp có được và cam kết phối hợp đầy đủ với Cơ quan điều tra trong quá trình giải quyết vụ việc.

Kính đề nghị Cơ quan điều tra xem xét và xử lý theo quy định.

………, ngày …… tháng …… năm ……

ĐẠI DIỆN TỔ CHỨC/CÁ NHÂN YÊU CẦU
(Ký, ghi rõ họ tên, chức vụ và đóng dấu nếu có)

Nguyễn Văn An
Tổng Giám đốc

Cấu trúc và nội dung chính của Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ

Một bộ đơn hợp lệ cần trình bày đầy đủ các nội dung sau: phần thông tin về người nộp đơn (tên, địa chỉ, lĩnh vực hoạt động); phần mô tả hàng hóa (tên sản phẩm, mã HS, xuất xứ, số liệu nhập khẩu); phần phân tích thiệt hại với các chỉ tiêu như sản lượng, doanh thu, thị phần, tồn kho, lợi nhuận; phần chứng minh quan hệ nhân quả giữa nhập khẩu và thiệt hại; cuối cùng là đề xuất biện pháp tự vệ cụ thể như áp thuế bổ sung, hạn ngạch. Đơn cần viết rõ ràng, logic, có số liệu thực tế và tài liệu minh chứng kèm theo. Nếu thiếu căn cứ pháp lý, đơn có thể bị từ chối thụ lý ngay từ bước kiểm tra.

Hướng dẫn cách viết Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ

Ghi đúng chủ thể yêu cầu

Nên ghi đầy đủ tên tổ chức hoặc doanh nghiệp đứng tên hồ sơ, địa chỉ, người đại diện và thông tin liên hệ.

Nếu có nhiều nhà sản xuất cùng ủng hộ, nên lập phụ lục riêng thay vì đưa toàn bộ danh sách vào phần nội dung chính.

Mô tả hàng hóa nhập khẩu

Không nên chỉ ghi tên sản phẩm.

Ví dụ:

Thép cuộn cán nóng.

nên được bổ sung bằng các thông tin về thành phần, đặc tính, quy trình sản xuất, công dụng, tiêu chuẩn và mã HS.

Điều này giúp khoanh định đúng phạm vi sản phẩm mà bên yêu cầu đề nghị điều tra.

Mô tả hàng hóa sản xuất trong nước

Cần chứng minh hàng hóa sản xuất trong nước là hàng hóa tương tự hoặc cạnh tranh trực tiếp với hàng hóa nhập khẩu.

Có thể trình bày theo bảng:

Trình bày số liệu nhập khẩu

Nên sử dụng chuỗi số liệu liên tục ít nhất 03 năm.

Ví dụ:

Năm thứ nhất: 350.000 tấn
Năm thứ hai: 480.000 tấn
Năm thứ ba: 620.000 tấn

Sau bảng số liệu cần phân tích xu hướng tăng, thay vì chỉ đưa số liệu rồi kết luận “nhập khẩu tăng mạnh”.

Phân tích thiệt hại nghiêm trọng

Đây là phần quyết định chất lượng của mẫu đơn chuẩn.

Nên phân tích đồng thời nhiều chỉ tiêu:

• Sản lượng;
• Doanh thu;
• Thị phần;
• Giá bán;
• Công suất;
• Công suất sử dụng;
• Lợi nhuận;
• Lao động;
• Tồn kho;
• Năng suất.

Nghị định 86/2025/NĐ-CP yêu cầu việc xác định thiệt hại phải dựa trên chứng cứ cụ thể, khách quan.

Phân tích nguyên nhân

Không nên viết:

“Ngành sản xuất trong nước bị thiệt hại do hàng nhập khẩu.”

Nên trình bày theo logic:

Khối lượng nhập khẩu tăng → thị phần hàng nhập khẩu tăng → áp lực giá tăng → lượng bán hàng trong nước giảm → sản lượng và công suất sử dụng giảm → lợi nhuận suy giảm.

Sau đó phải đánh giá các nguyên nhân khác có thể ảnh hưởng đến ngành.

Ghi yêu cầu về biện pháp

Phần cuối cần thể hiện rõ doanh nghiệp đề nghị điều tra và đề nghị áp dụng biện pháp với thời hạn, mức độ cụ thể.

Tuy nhiên, mức độ đề nghị cần có cơ sở dữ liệu và lập luận phù hợp, không nên đưa ra con số tùy ý.

Quy trình nộp đơn và các tài liệu cần chuẩn bị kèm theo

Quy trình nộp đơn bao gồm các bước chính: (1) chuẩn bị hồ sơ với đầy đủ giấy tờ, số liệu; (2) nộp đến Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương); (3) cơ quan thụ lý, xác minh và điều tra; (4) công bố kết luận và ra quyết định. Quá trình này cần sự phối hợp giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý, bao gồm các phiên tham vấn, đối thoại công khai. Thời gian điều tra thường kéo dài, do đó các bên cần chuẩn bị kỹ lưỡng và theo dõi sát tiến độ.

Hồ sơ cần chuẩn bị gồm: đơn đề nghị, giấy phép đăng ký kinh doanh, báo cáo tài chính, số liệu hải quan, tài liệu chứng minh thiệt hại. Mọi tài liệu phải rõ ràng, có dấu xác nhận của cơ quan ban hành. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm các mẫu đơn hành chính như đơn đề nghị thay đổi nơi cấp cơ bản, đơn đề nghị cấp bản sao hoặc đơn đề nghị cấp giấy phép bán hàng đa cấp. Các mẫu đơn này có thể tải về tại Mẫu Đơn.

Câu hỏi thường gặp về Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ

Ai có quyền nộp hồ sơ yêu cầu điều tra tự vệ?

Tổ chức, cá nhân đại diện cho ngành sản xuất trong nước có thể nộp hồ sơ yêu cầu. Điều kiện đại diện được đánh giá dựa trên sản lượng của nhóm nộp hồ sơ và nhóm các nhà sản xuất trong nước ủng hộ.

Hồ sơ tự vệ có cần dữ liệu 03 năm không?

Có. Số liệu về khối lượng, số lượng và trị giá hàng hóa nhập khẩu phải được cung cấp trong ít nhất 03 năm liên tiếp trước khi nộp hồ sơ. Thông tin về thiệt hại cũng phải được cung cấp trong thời kỳ ít nhất 03 năm, trừ trường hợp ngành sản xuất hoạt động chưa đủ 03 năm.

Nhập khẩu tăng bao nhiêu thì được coi là nhập khẩu quá mức?

Không có một tỷ lệ phần trăm duy nhất áp dụng cho mọi vụ việc. Cơ quan điều tra đánh giá sự gia tăng tuyệt đối hoặc tương đối, mức độ gia tăng, tác động về giá và các yếu tố liên quan trong tổng thể vụ việc.

Thiệt hại trong vụ việc tự vệ phải ở mức nào?

Phải là thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước. Đây là một trong những điều kiện cốt lõi của điều tra tự vệ.

Có cần chứng minh mối quan hệ nhân quả không?

Có. Điều 94 Luật Quản lý ngoại thương và Điều 63, Điều 69 Nghị định 86/2025/NĐ-CP đều đặt vấn đề về mối quan hệ giữa lượng hàng nhập khẩu quá mức và thiệt hại của ngành sản xuất trong nước.

Có thể yêu cầu áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời không?

Có thể đề nghị xem xét, nhưng việc áp dụng phải đáp ứng các điều kiện pháp luật. Bộ trưởng Bộ Công Thương quyết định áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời khi đáp ứng các điều kiện về gia tăng nhập khẩu, thiệt hại, quan hệ nhân quả và tính cấp thiết. Biện pháp tạm thời chỉ được áp dụng dưới hình thức thuế nhập khẩu bổ sung.

Đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ có giống đơn chống trợ cấp không?

Không. Hồ sơ tự vệ tập trung vào sự gia tăng nhập khẩu quá mức, thiệt hại nghiêm trọng và quan hệ nhân quả; hồ sơ chống trợ cấp tập trung thêm vào việc chứng minh sự tồn tại, hình thức và giá trị trợ cấp của nước ngoài. Nghị định 86/2025/NĐ-CP quy định riêng hồ sơ tự vệ tại Điều 63 và hồ sơ chống trợ cấp tại Điều 35.

Việc chuẩn bị hồ sơ đòi hỏi sự chính xác và am hiểu pháp luật. Nếu cần hỗ trợ, hãy truy cập Mẫu Đơn để được hướng dẫn thêm.