Đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý

Đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý là gì? (Mẫu 02-TP-TGPL)

Đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý (Mẫu 02-TP-TGPL) là văn bản chính thức do Bộ Tư pháp ban hành, dùng để thể hiện nguyện vọng của cá nhân thuộc diện được bảo vệ quyền lợi hợp pháp qua hoạt động trợ giúp pháp lý nhà nước. Mẫu đơn này áp dụng thống nhất cho cả ba hình thức trợ giúp: tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng.

Căn cứ pháp lý ban hành mẫu đơn – Thông tư 12/2018/TT-BTP và cập nhật mới theo Thông tư 08/2025/TT-BTP

Mẫu đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý 02-TP-TGPL được ban hành kèm theo Thông tư 12/2018/TT-BTP ngày 28/12/2018, có hiệu lực từ 15/02/2019. Gần đây, Thông tư 08/2025/TT-BTP đã được ban hành để sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến giấy tờ chứng minh đối tượng, đặc biệt là việc sử dụng thẻ căn cước công dân gắn chip theo Luật Căn cước năm 2023. Dù có sự điều chỉnh này, mẫu đơn 02-TP-TGPL vẫn là biểu mẫu duy nhất được sử dụng trên toàn quốc, không thay đổi về cấu trúc mà chỉ thay đổi cách ghi thông tin chứng minh.

Mục đích và ý nghĩa của đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý miễn phí

Đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý đóng vai trò là cơ sở pháp lý đầu tiên giúp người dân tiếp cận dịch vụ pháp lý miễn phí từ nhà nước. Thông qua đơn, cơ quan có thẩm quyền sẽ ghi nhận yêu cầu, xác minh đối tượng và bố trí trợ giúp viên pháp lý hoặc luật sư hỗ trợ kịp thời. Đây là công cụ quan trọng bảo vệ quyền lợi cho những nhóm người dễ bị tổn thương trong xã hội.

Đối tượng được sử dụng đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý

Các đối tượng theo Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý 2017

Theo quy định tại Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý 2017, các đối tượng sau đây được quyền sử dụng mẫu đơn này:

• Người có công với cách mạng: thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người hoạt động kháng chiến nhiễm chất độc hóa học.
• Hộ nghèo, hộ cận nghèo: theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia áp dụng từng thời kỳ.
• Trẻ em: mọi đối tượng dưới 16 tuổi, không phân biệt hoàn cảnh.
• Người dân tộc thiểu số: đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
• Người bị buộc tội từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi thuộc diện không có khả năng chi trả tiền thuê luật sư.
• Người khuyết tật, người nhiễm HIV có khó khăn về tài chính.

Điều kiện chứng minh thuộc diện được trợ giúp pháp lý

Ngoài việc thuộc một trong các nhóm đối tượng trên, cá nhân cần cung cấp giấy tờ chứng minh như: giấy chứng nhận hộ nghèo, quyết định trợ cấp của cơ quan có thẩm quyền, bản sao thẻ bảo hiểm y tế, giấy khai sinh (đối với trẻ em), hoặc giấy xác nhận của Ủy ban nhân dân xã/phường nơi cư trú. Việc chứng minh càng rõ ràng, quá trình thụ lý hồ sơ càng nhanh chóng.

Hướng dẫn chi tiết cách ghi đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý

Phần thông tin người yêu cầu – người được trợ giúp pháp lý

Người viết đơn cần điền đầy đủ họ tên, số định danh cá nhân (hoặc số CCCD mới), ngày cấp, nơi cấp, địa chỉ liên hệ, điện thoại. Nếu người yêu cầu là tổ chức đại diện cho cá nhân khác, cần ghi rõ quan hệ và quyền đại diện hợp pháp.

Chọn hình thức trợ giúp pháp lý

Đánh dấu ✓ vào ô tương ứng với hình thức mong muốn: tư vấn pháp luật (giải đáp, hướng dẫn ứng xử đúng pháp luật), tham gia tố tụng (bảo vệ quyền lợi khi là nguyên đơn, bị đơn, người bị hại), hoặc đại diện ngoài tố tụng (thực hiện các thủ tục hành chính, dân sự không liên quan đến tòa án).

Liệt kê tài liệu gửi kèm theo đơn

Mục này cần kê khai toàn bộ giấy tờ chứng minh đối tượng và nội dung vụ việc như: đơn khởi kiện, giấy triệu tập, bản án, quyết định hành chính, hợp đồng lao động, giấy khai sinh, sổ hộ nghèo… Tài liệu càng đầy đủ giúp người thực hiện trợ giúp pháp lý đánh giá sơ bộ vụ việc và chuẩn bị phương án bảo vệ tốt nhất.

Hồ sơ, thủ tục và nơi nộp đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý

Thành phần hồ sơ theo Điều 29 Luật Trợ giúp pháp lý 2017

Hồ sơ đề nghị trợ giúp pháp lý gồm: (1) Đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý theo mẫu 02-TP-TGPL; (2) Giấy tờ chứng minh đối tượng được trợ giúp pháp lý; (3) Bản sao các tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc (nếu có).

Nơi nộp đơn

Đơn có thể nộp tại: Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước thuộc Sở Tư pháp tỉnh/thành phố nơi cư trú, các chi nhánh của trung tâm tại huyện/quận. Ngoài ra, tại một số địa phương còn có sự tham gia của các tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức tư vấn pháp luật được ký hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý.

Quy trình tiếp nhận và thụ lý hồ sơ

Sau khi nhận đơn, Trung tâm kiểm tra tính hợp lệ trong thời hạn không quá 3 ngày làm việc. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, người nộp được hướng dẫn bổ sung. Khi hồ sơ hợp lệ, Trung tâm cử trợ giúp viên pháp lý hoặc luật sư thực hiện vụ việc theo đúng hình thức đã đăng ký.

Tải mẫu đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý mới nhất

Tải file DOC/PDF – Mẫu số 02-TP-TGPL

Hiện nay, mẫu đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý mới nhất được tải trực tiếp từ nền tảng Mẫu Đơn với định dạng DOC/PDF tương thích. Người dùng có thể tải về, điền thông tin trực tiếp trên máy tính hoặc in ra giấy để hoàn thiện hồ sơ.

Những lưu ý quan trọng khi sử dụng mẫu đơn

• Thông tin căn cước: phải ghi đúng số định danh cá nhân, họ tên khớp với giấy tờ tùy thân mới nhất. Không sử dụng số chứng minh nhân dân cũ nếu đã cấp đổi sang CCCD gắn chip.
• Cam kết và chữ ký: người yêu cầu phải tự đọc, hiểu rõ nội dung cam kết về tính chính xác của thông tin, sau đó ký tên hoặc điểm chỉ. Trường hợp không biết chữ, cần có người làm chứng ký xác nhận.
• Thời điểm nộp: nên nộp ngay khi vụ việc phát sinh để bảo đảm quyền lợi, tránh trường hợp hết thời hiệu khởi kiện hoặc bỏ lỡ cơ hội tham gia tố tụng.

Ngoài ra, trong quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý, nếu có yêu cầu thay đổi người thực hiện vì lý do khách quan như trợ giúp viên bận việc đột xuất, các bạn cần làm thêm đơn yêu cầu thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý để quá trình hỗ trợ không bị gián đoạn.

Kết luận

Đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý là bước khởi đầu quan trọng để mọi công dân thuộc diện ưu tiên tiếp cận công lý một cách bình đẳng. Việc nắm vững cách ghi đơn, chuẩn bị hồ sơ đúng quy định và lựa chọn nơi nộp phù hợp sẽ giúp quá trình trợ giúp diễn ra suôn sẻ, tiết kiệm thời gian và công sức.

Để tải mẫu đơn chuẩn nhất cùng nhiều biểu mẫu hành chính hữu ích khác, hãy truy cập Mẫu Đơn ngay hôm nay!