Đơn yêu cầu thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý – Mẫu số 04-TP-TGPL mới nhất

Đơn yêu cầu thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý là gì?

Đây là văn bản pháp lý giúp người được trợ giúp pháp lý chủ động yêu cầu đổi người thực hiện khi có căn cứ cho rằng người đó vi phạm pháp luật, thiếu khách quan hoặc thuộc trường hợp phải từ chối. Văn bản này không chỉ bảo vệ quyền lợi mà còn là cơ chế giám sát chất lượng trợ giúp pháp lý miễn phí, đảm bảo nguyên tắc khách quan, đúng pháp luật.

Căn cứ pháp lý chính là Luật Trợ giúp pháp lý 2017 (Điều 25), Nghị định 144/2017/NĐ-CP và Thông tư 12/2018/TT-BTP. Mẫu đơn chính thức toàn quốc là Mẫu số 04-TP-TGPL, được giữ nguyên sau Thông tư 10/2023/TT-BTP – chỉ bổ sung quy trình tiếp nhận trực tuyến và qua bưu chính.

Khi nào được quyền yêu cầu thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý?

Theo Khoản 1 Điều 25, người được trợ giúp có quyền yêu cầu thay đổi nếu người thực hiện thuộc diện từ chối hoặc bị thay đổi (ví dụ: là người thân thích của đương sự đối lập, đã tham gia tố tụng với tư cách khác) hoặc có căn cứ rõ ràng về sự thiếu khách quan, không đúng pháp luật. Khoản 2 Điều 25 quy định các trường hợp phải thay đổi bắt buộc, như người thực hiện đã từng tư vấn cho bên kia hoặc có quyền lợi đối lập.

Những lý do không đủ điều kiện thường bị từ chối: không ưa thích cá nhân, muốn đổi sang luật sư có tiếng hơn, hoặc chỉ vì tiến độ chậm mà chưa có vi phạm thực sự. Thực tiễn, các trung tâm thường chấp thuận khi có bằng chứng vi phạm rõ ràng như quan hệ họ hàng, định kiến hoặc xung đột lợi ích.

Ai có quyền nộp đơn yêu cầu thay đổi?

Người được trợ giúp pháp lý (diện: người có công, hộ nghèo, trẻ em, dân tộc thiểu số vùng khó khăn…) có thể trực tiếp nộp đơn. Nếu họ là người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự, người đại diện hợp pháp (cha mẹ, người giám hộ) sẽ đứng tên trên đơn. Mẫu 04-TP-TGPL có phần riêng “Người yêu cầu” để ghi rõ mối quan hệ với người được trợ giúp.

Hồ sơ yêu cầu thay đổi gồm những gì?

Hồ sơ bắt buộc: 01 bản chính Đơn (theo Mẫu số 04), bản sao hoặc xuất trình bản chính giấy tờ tùy thân (CCCD, hộ chiếu) để đối chiếu; nếu người đại diện nộp thì cần thêm giấy khai sinh hoặc quyết định giám hộ. Tài liệu chứng minh lý do thay đổi (nếu có) như email, ghi âm, văn bản của cơ quan tố tụng sẽ giúp đơn được chấp thuận nhanh hơn. Nhiều nơi khuyến khích nộp kèm bản sao Giấy chứng nhận người được trợ giúp pháp lý để tra cứu nhanh.

Hướng dẫn viết đơn đề nghị thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý chi tiết

Mẫu số 04-TP-TGPL gồm 7 mục cần điền đầy đủ: (1) Tên tổ chức thực hiện TGPL; (2) Thông tin người yêu cầu; (3) Thông tin người được TGPL (nếu khác); (4) Vụ việc TGPL (số vụ, nội dung tóm tắt); (5) Họ tên người thực hiện hiện tại cần thay; (6) Lý do yêu cầu – viết ngắn gọn, nêu rõ căn cứ pháp lý và sự việc cụ thể, ví dụ: “Ông A là anh ruột của bị hại, vi phạm Điều 24 Luật TGPL”; (7) Cam đoan và ký tên/điểm chỉ.

Lỗi thường gặp: bỏ trống số vụ việc, lý do chung chung, thiếu chữ ký hoặc không ghi rõ quan hệ của người đại diện. Nếu có bằng chứng, hãy liệt kê trong đơn và đính kèm để tăng cơ sở pháp lý, tránh bị từ chối do “lý do không đủ căn cứ”.

Quy trình, thủ tục nộp đơn và xử lý

Đơn được nộp trực tiếp tại Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh/thành phố đang thụ lý, Chi nhánh, hoặc văn phòng tổ chức hành nghề luật sư ký hợp đồng. Từ năm 2024, có thể nộp qua bưu chính công ích hoặc trực tuyến trên Cổng dịch vụ công. Thời hạn giải quyết là 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đơn; nếu cần xác minh phức tạp có thể kéo dài đến 5-7 ngày nhưng phải thông báo lý do.

Khi chấp thuận, trong 2 ngày làm việc tiếp theo, tổ chức phân công người mới. Nếu từ chối, văn bản từ chối phải ghi rõ lý do và hướng dẫn quyền khiếu nại. Người yêu cầu có quyền khiếu nại lần đầu (90 ngày) đến chính người ra quyết định, khiếu nại lần hai lên Sở Tư pháp hoặc Cục TGPL, thậm chí khởi kiện hành chính nếu cần.

Tải mẫu đơn đề nghị thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý mới nhất

Mẫu số 04-TP-TGPL (Word/PDF) được đăng công khai trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp và Cục Trợ giúp pháp lý. Mẫu hiện hành vẫn theo Thông tư 12/2018, không có thay đổi về nội dung dù Thông tư 10/2023 đã sửa đổi quy trình. So với mẫu cũ, mẫu mới tách biệt “Người yêu cầu” và bổ sung mã số vụ việc, giúp kê khai chính xác hơn.

Câu hỏi thường gặp

Nộp đơn thay đổi có mất phí không? Hoàn toàn miễn phí, đúng tinh thần trợ giúp pháp lý miễn phí theo Điều 6 Luật TGPL 2017.

Có thể yêu cầu thay đổi nhiều lần không? Luật không giới hạn, nhưng nếu lạm dụng mà không có căn cứ, tổ chức sẽ từ chối và có thể báo cáo cơ quan quản lý.

Nếu bị từ chối phải làm sao? Có quyền khiếu nại theo trình tự: lần đầu lên người từ chối, lần hai lên cấp trên, hoặc khởi kiện hành chính. Thực tế tỷ lệ khiếu nại thành công khoảng 20%, cho thấy cơ chế giải quyết khá hiệu quả.

---

Đơn yêu cầu thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý là công cụ pháp lý quan trọng giúp bạn bảo vệ quyền lợi trong suốt quá trình được trợ giúp. Hãy tải ngay Mẫu số 04-TP-TGPL, điền đúng và nộp đúng nơi để đảm bảo yêu cầu được giải quyết nhanh chóng, đúng luật.