Thủ tục ly hôn 2026: 9 bước thực hiện đúng luật, tránh bị trả hồ sơ

Theo thống kê của ngành Tòa án và các báo cáo dân sự giai đoạn 2022–2025, số lượng vụ việc ly hôn tại Việt Nam liên tục tăng tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Bình Dương. Xu hướng giai đoạn 2026–2030 cho thấy các tranh chấp liên quan đến quyền nuôi con, chia tài sản, nợ chung và ly hôn có yếu tố nước ngoài sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, việc nắm rõ thủ tục ly hôn theo quy định hiện hành giúp người dân tiết kiệm thời gian, hạn chế tranh chấp pháp lý và tránh bị Tòa án trả hồ sơ.

Bài viết dưới đây từ Brand: Mẫu đơn - maudon.com.vn sẽ hướng dẫn đầy đủ các trường hợp ly hôn phổ biến, căn cứ pháp luật mới nhất năm 2026, hồ sơ cần chuẩn bị, quy trình thực hiện và những lưu ý quan trọng khi làm việc với Tòa án.

Thủ tục ly hôn là gì?

Thủ tục ly hôn là trình tự pháp lý do Tòa án giải quyết nhằm chấm dứt quan hệ hôn nhân hợp pháp giữa vợ và chồng theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Hiện nay, ly hôn được chia thành 2 hình thức chính:

• Thuận tình ly hôn
• Ly hôn đơn phương

Ngoài ra còn phát sinh nhiều trường hợp đặc biệt như:

• Ly hôn khi vợ đang mang thai
• Ly hôn có yếu tố nước ngoài
• Ly hôn khi mất giấy đăng ký kết hôn
• Ly hôn vắng mặt
• Ly hôn khi chồng/vợ bỏ đi khỏi nơi cư trú
• Ly hôn tranh chấp tài sản
• Ly hôn tranh chấp quyền nuôi con
• Ly hôn với người đang chấp hành án phạt tù
• Ly hôn với người mất năng lực hành vi dân sự

Các thủ tục này hiện được điều chỉnh chủ yếu bởi:

• Luật Hôn nhân và Gia đình 2014
• Bộ luật Tố tụng dân sự 2015
• Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14
• Luật Cư trú 2020
• Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020
• Các văn bản hướng dẫn của TANDTC hiện hành năm 2026

Các trường hợp ly hôn phổ biến hiện nay

Thuận tình ly hôn

Đây là trường hợp cả hai bên:

• Đồng ý ly hôn
• Thống nhất việc nuôi con
• Thỏa thuận được tài sản
• Không có tranh chấp lớn

Thông thường thời gian giải quyết:

• Khoảng 1–3 tháng
• Nhanh hơn nếu hồ sơ đầy đủ

Hồ sơ thường gồm:

• Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn
• Giấy đăng ký kết hôn bản chính
• CCCD/hộ chiếu
• Giấy khai sinh con
• Giấy tờ tài sản nếu có

Người dân thường tìm kiếm và sử dụng:

• Mẫu đơn thuận tình ly hôn
• Mẫu đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn
• Mẫu đơn thỏa thuận nuôi con khi ly hôn

Ly hôn đơn phương

Ly hôn đơn phương xảy ra khi:

• Một bên không đồng ý ly hôn
• Không hợp tác ký hồ sơ
• Có bạo lực gia đình
• Ngoại tình
• Bỏ mặc nghĩa vụ gia đình
• Mâu thuẫn kéo dài

Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án có thể chấp nhận cho ly hôn nếu chứng minh được tình trạng hôn nhân trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.

Các căn cứ thường được Tòa án xem xét

• Bạo lực gia đình
• Ngoại tình kéo dài
• Không cấp dưỡng
• Không chăm sóc con
• Chung sống ly thân nhiều năm
• Nợ nần ảnh hưởng gia đình
• Cờ bạc, nghiện ma túy

Hồ sơ ly hôn đơn phương gồm

• Đơn khởi kiện ly hôn
• Giấy chứng nhận kết hôn
• CCCD
• Giấy khai sinh con
• Tài liệu chứng minh tranh chấp

Người dân thường sử dụng:

• Mẫu đơn ly hôn đơn phương
• Mẫu đơn khởi kiện ly hôn
• Mẫu đơn xin quyền nuôi con

Hồ sơ thủ tục ly hôn cần chuẩn bị năm 2026

Tùy từng trường hợp mà hồ sơ sẽ khác nhau, tuy nhiên cơ bản gồm:

Trường hợp mất giấy đăng ký kết hôn phải làm sao?

Nhiều người bị Tòa trả hồ sơ vì không còn giấy kết hôn bản chính.

Trong trường hợp này cần:

• Xin trích lục đăng ký kết hôn
• Liên hệ UBND nơi đăng ký kết hôn trước đây
• Có thể xin xác nhận thông tin hộ tịch điện tử

Luật sư tham vấn: Luật sư Nguyễn Văn Hùng

Theo kinh nghiệm giải quyết hồ sơ thực tế, trường hợp mất giấy đăng ký kết hôn nhưng không xin trích lục đúng quy trình là nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ ly hôn bị kéo dài nhiều tháng.

Người dân có thể tham khảo:

• Mẫu đơn xin cấp bản sao đăng ký kết hôn
• Mẫu đơn xác nhận cư trú để ly hôn

Thẩm quyền giải quyết ly hôn thuộc Tòa án nào?

Với thuận tình ly hôn

Có thể nộp tại:

• Tòa án nơi vợ cư trú
• Tòa án nơi chồng cư trú

Với ly hôn đơn phương

Thông thường phải nộp tại:

• Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc

Trường hợp có yếu tố nước ngoài

Bao gồm:

• Vợ/chồng là người nước ngoài
• Đang ở nước ngoài
• Tài sản ở nước ngoài
• Kết hôn ở nước ngoài

Khi đó thẩm quyền thường thuộc:

• TAND cấp tỉnh/thành phố

Các mẫu đơn thường dùng:

• Mẫu đơn ly hôn có yếu tố nước ngoài
• Mẫu đơn ủy quyền ly hôn
• Mẫu đơn xin xét xử vắng mặt

Quy trình giải quyết ly hôn năm 2026

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Cần kiểm tra:

• Thông tin cá nhân chính xác
• Đầy đủ chữ ký
• Đúng thẩm quyền Tòa án
• Có chứng cứ đi kèm

Bước 2: Nộp hồ sơ

Có thể nộp:

• Trực tiếp
• Qua bưu điện
• Qua cổng dịch vụ công (một số địa phương)

Bước 3: Đóng tạm ứng án phí

Mức án phí phổ biến:

• 300.000 đồng với ly hôn không tranh chấp tài sản
• Có thể tăng nếu tranh chấp tài sản lớn

Bước 4: Hòa giải tại Tòa án

Theo quy định hiện hành, đa số vụ ly hôn phải trải qua hòa giải.

Tuy nhiên có thể không hòa giải nếu:

• Có bạo lực gia đình
• Một bên mất tích
• Không thể tham gia

Bước 5: Xét xử hoặc công nhận thuận tình ly hôn

Sau khi hoàn tất thủ tục:

• Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn
  hoặc
• Mở phiên tòa xét xử

Luật sư tham vấn: Luật sư Dương Văn Quang

Trong thực tiễn, các vụ tranh chấp nuôi con và tài sản thường kéo dài do thiếu chứng cứ tài chính, giấy tờ sở hữu hoặc không chứng minh được điều kiện chăm sóc con tốt hơn.

Những tranh chấp thường gặp khi ly hôn

Tranh chấp quyền nuôi con

Tòa án sẽ xem xét:

• Điều kiện kinh tế
• Môi trường sống
• Thời gian chăm sóc
• Tâm lý trẻ em
• Nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi

Người dân thường cần:

• Mẫu đơn xin quyền nuôi con
• Mẫu cam kết cấp dưỡng

Tranh chấp tài sản chung

Các loại tài sản thường phát sinh tranh chấp:

• Nhà đất
• Xe ô tô
• Tiền tiết kiệm
• Cổ phần doanh nghiệp
• Tiền đầu tư
• Tài sản đứng tên một người

Tranh chấp nợ chung

Nhiều vụ ly hôn phát sinh:

• Nợ ngân hàng
• Nợ kinh doanh
• Vay tín dụng
• Nợ cá nhân

Tòa án sẽ xem xét:

• Mục đích khoản vay
• Người sử dụng
• Chứng cứ giao dịch

Một số lưu ý quan trọng khi làm thủ tục ly hôn

Chồng có được ly hôn khi vợ đang mang thai không?

Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình:

• Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi:
  • Vợ đang mang thai
  • Sinh con
  • Nuôi con dưới 12 tháng tuổi

Ly hôn có cần hộ khẩu không?

Từ sau Luật Cư trú 2020:

• Có thể dùng xác nhận cư trú thay cho sổ hộ khẩu

Không biết nơi ở của chồng/vợ có ly hôn được không?

Có thể thực hiện:

• Yêu cầu xác minh cư trú
• Thông báo tìm kiếm
• Xin xét xử vắng mặt

Ly hôn online có được không?

Một số Tòa án hiện đã hỗ trợ:

• Nộp đơn trực tuyến
• Theo dõi hồ sơ online
• Nhận thông báo điện tử

Tuy nhiên việc xét xử vẫn chủ yếu thực hiện trực tiếp.

Các mẫu đơn liên quan đến thủ tục ly hôn được tìm kiếm nhiều

Người dân thường tìm kiếm các biểu mẫu sau:

• Mẫu đơn ly hôn
• Mẫu đơn thuận tình ly hôn
• Mẫu đơn ly hôn đơn phương
• Mẫu đơn xin quyền nuôi con
• Mẫu đơn xin xét xử vắng mặt
• Mẫu đơn yêu cầu cấp dưỡng
• Mẫu đơn chia tài sản sau ly hôn
• Mẫu đơn xác nhận cư trú
• Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp tài sản
• Mẫu đơn xin trích lục kết hôn

Tại hệ thống Mẫu đơn - maudon.com.vn, người dùng có thể tham khảo và tải các biểu mẫu phù hợp với từng trường hợp thực tế.

Kết luận

Thủ tục ly hôn năm 2026 không chỉ đơn thuần là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân mà còn liên quan trực tiếp đến quyền nuôi con, tài sản, nghĩa vụ tài chính và nhiều vấn đề pháp lý khác. Việc chuẩn bị đúng hồ sơ, xác định đúng thẩm quyền và sử dụng đúng biểu mẫu sẽ giúp quá trình giải quyết nhanh hơn, hạn chế tranh chấp phát sinh.

Nếu đang chuẩn bị hồ sơ ly hôn, người dân nên chủ động tham khảo:

• Mẫu đơn ly hôn
• Mẫu đơn thuận tình ly hôn
• Mẫu đơn xin quyền nuôi con
• Mẫu đơn chia tài sản sau ly hôn

để đảm bảo hồ sơ phù hợp quy định hiện hành năm 2026.