Đơn tố cáo việc thu học phí không đúng quy định

Việc nhà trường thu học phí không đúng quy định (hay còn gọi là lạm thu) diễn ra khá phổ biến vào mỗi dịp đầu năm học. Khi gặp tình huống này, bạn cần có một đơn tố cáo rõ ràng, đúng pháp luật để bảo vệ quyền lợi của mình và con em mình. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cùng mẫu đơn mới nhất theo Thông tư 05/2021/TT-TTCP.

Đơn tố cáo việc thu học phí không đúng quy định là gì? Khi nào cần viết?

Đơn tố cáo việc thu học phí không đúng quy định là văn bản do cá nhân (phụ huynh, học sinh, sinh viên) hoặc tổ chức lập ra để báo cáo hành vi vi phạm pháp luật về thu, chi tài chính của cơ sở giáo dục, gửi đến cơ quan có thẩm quyền. Đơn cần được viết ngay khi bạn phát hiện nhà trường hoặc giáo viên có dấu hiệu thu tiền trái phép.

Phân biệt đơn tố cáo và đơn khiếu nại về học phí

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai loại đơn này. Theo Luật Tố cáo 2018, tố cáo là việc cá nhân báo cáo hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Trong khi đó, khiếu nại (theo Luật Khiếu nại 2011) là việc đề nghị xem xét lại quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính xâm phạm trực tiếp quyền lợi của chính người khiếu nại.

Nếu trường ra thông báo thu học phí áp dụng với con bạn và bạn cho rằng mức thu sai, bạn có thể khiếu nại. Nhưng nếu hiệu trưởng tự đặt ra khoản thu “quỹ lớp” bắt buộc với nhiều học sinh, bạn nên dùng đơn tố cáo. Đơn tố cáo thường gửi đến Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Thanh tra hoặc Công an.

Các trường hợp phổ biến được xem là thu học phí không đúng quy định

• Tự ý tăng học phí vượt khung do HĐND cấp tỉnh quy định (theo Nghị định 81/2021/NĐ-CP).
• Thu các khoản “quỹ hội phụ huynh”, “quỹ lớp”, “quỹ xây dựng trường” bắt buộc mà chưa có sự đồng thuận tự nguyện của phụ huynh.
• Thu tiền dạy thêm trái quy định, ép học sinh học thêm.
• Thu tiền “tài trợ” bắt buộc trước khi nhập học.
• Thu các khoản dịch vụ tự nguyện như bảo hiểm, giữ xe, nước uống... nhưng biến thành bắt buộc.

Căn cứ pháp lý để tố cáo việc thu học phí sai quy định

Để đơn tố cáo có giá trị, bạn cần dẫn chiếu các văn bản pháp luật hiện hành.

Các văn bản luật điều chỉnh về học phí và thu chi trong trường học

• Luật Giáo dục 2019 (Điều 111) quy định cơ sở giáo dục phải công khai thu, chi tài chính.
• Nghị định 81/2021/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 97/2023/NĐ-CP) quy định cơ chế thu, quản lý học phí.
• Thông tư 05/2021/TT-TTCP hướng dẫn quy trình tiếp nhận, xử lý tố cáo kèm mẫu đơn.
• Nghị định 79/2023/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.
• Thông tư 16/2018/TT-BGDĐT về tài trợ cho cơ sở giáo dục.

Các khoản thu hợp lệ và không hợp lệ theo quy định hiện hành

Hợp lệ: Học phí theo mức HĐND tỉnh quyết định; lệ phí tuyển sinh; tiền ăn bán trú, giữ xe, xe đưa đón (nếu có thỏa thuận bằng văn bản). Khoản thu tự nguyện như tiền ủng hộ, tài trợ phải được cha mẹ học sinh đồng thuận và công khai.

Không hợp lệ: Mọi khoản thu do nhà trường áp đặt không dựa trên cơ sở pháp lý, không được sự đồng thuận của phụ huynh, như “quỹ lớp”, “quỹ hội phụ huynh bắt buộc”, “tiền giữ chỗ”...

Hướng dẫn chi tiết cách viết đơn tố cáo việc thu học phí không đúng quy định

Cấu trúc và nội dung bắt buộc của đơn tố cáo

Theo Mẫu số 01 ban hành kèm Thông tư 05/2021/TT-TTCP, đơn tố cáo gồm: 1. Quốc hiệu, tiêu ngữ. 2. Tên đơn: “ĐƠN TỐ CÁO”. 3. Thông tin người tố cáo: họ tên, CCCD/CMND, địa chỉ, số điện thoại. 4. Thông tin người bị tố cáo: tên trường, họ tên hiệu trưởng/giáo viên. 5. Nội dung tố cáo: trình bày chi tiết hành vi vi phạm (loại khoản thu, số tiền, thời gian, số lần thu, ảnh hưởng). 6. Yêu cầu giải quyết: kiểm tra, xử lý, trả lại tiền, xử lý kỷ luật. 7. Cam kết trung thực, ký tên, ghi rõ họ tên.

Cách trình bày phần thông tin người tố cáo và người bị tố cáo

Người tố cáo phải ghi rõ họ tên, số CCCD/CMND, địa chỉ trùng với giấy tờ tùy thân. Nếu là phụ huynh, ghi thêm “cha/mẹ của học sinh lớp...”. Nếu là sinh viên, ghi thêm mã sinh viên. Người bị tố cáo cần ghi rõ tên trường, chức danh người thu tiền. Nếu tố cáo tập thể nhà trường, ghi “Trường..., đại diện là hiệu trưởng...”.

Cách nêu rõ hành vi vi phạm và yêu cầu xử lý

Liệt kê cụ thể từng hành vi: thu sai mức, thu sai danh mục, thu không có hóa đơn. Ví dụ: “Từ tháng 9/2024, trường đã thu mỗi học sinh 500.000 đồng tiền quỹ lớp trái quy định, tổng cộng 20.000.000 đồng”. Nêu rõ yêu cầu: “Đề nghị kiểm tra, xử lý và buộc nhà trường hoàn trả số tiền đã thu sai”.

Lưu ý về thời hiệu tố cáo và quyền lợi của người tố cáo

Thời hiệu tố cáo theo Điều 23 Luật Tố cáo 2018 là 2 năm kể từ ngày hành vi xảy ra. Người tố cáo được bảo mật thông tin theo quy định, có quyền rút đơn trong quá trình giải quyết. Nếu bạn lo ngại về việc bị lộ danh tính, có thể tham khảo thêm mẫu đơn tố cáo nặc danh tại đây: https://maudon.com.vn/mau-don-to-cao-nac-danh

Mẫu đơn tố cáo việc thu học phí không đúng quy định (kèm bản tải về)

Dưới đây là các mẫu đơn thông dụng bạn có thể tham khảo và tải về để sử dụng.

Mẫu đơn tố cáo dành cho phụ huynh học sinh

Phụ huynh là đối tượng chính thường phát hiện các khoản lạm thu. Nếu bạn cần mẫu đơn tố cáo giáo viên gian lận điểm số của con em mình, hãy xem thêm: https://maudon.com.vn/don-to-cao-giao-vien-gian-lan-diem-so

Mẫu đơn tố cáo dành cho học sinh, sinh viên

Học sinh, sinh viên có thể tự đứng tên tố cáo nếu đủ 18 tuổi hoặc nhờ phụ huynh đại diện. Nội dung tương tự, chỉ khác phần thông tin người tố cáo.

Mẫu đơn tố cáo hiệu trưởng, giáo viên lạm thu

Nếu hiệu trưởng có hành vi lạm thu và cả lạm quyền, bạn có thể tham khảo thêm mẫu đơn tố cáo hiệu trưởng lạm quyền tại: https://maudon.com.vn/don-to-cao-hieu-truong-lam-quyen

Quy trình và thẩm quyền tiếp nhận, xử lý đơn tố cáo

Nộp đơn tố cáo ở đâu? (Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Thanh tra)

• Tố cáo vi phạm của trường mầm non, tiểu học, THCS: gửi Phòng GD&ĐT cấp huyện.
• Tố cáo vi phạm của trường THPT, cơ sở giáo dục nghề nghiệp: gửi Sở GD&ĐT.
• Trường hợp có dấu hiệu hình sự: gửi Cơ quan Công an hoặc Thanh tra cùng cấp.

Các bước xử lý đơn tố cáo theo Thông tư 05/2021/TT-TTCP

1. Tiếp nhận và phân loại đơn.
2. Xác minh nội dung tố cáo.
3. Kết luận nội dung tố cáo.
4. Xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển đơn.
5. Công bố kết luận và thông báo cho người tố cáo.

Thời hạn giải quyết đơn tố cáo

Thời hạn giải quyết tố cáo là 30 ngày kể từ ngày thụ lý. Vụ việc phức tạp có thể gia hạn thêm 30 ngày, không quá 60 ngày. Với vụ việc đặc biệt phức tạp, thời hạn tối đa là 90 ngày.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tố cáo học phí sai quy định nhưng không có hóa đơn chứng từ thì có giải quyết không?

Có, nếu bạn có các chứng từ khác như tin nhắn, giấy nộp tiền, biên bản họp phụ huynh. Cơ quan chức năng sẽ xác minh thực tế tại nhà trường, đối chiếu sổ sách và lời khai của các bên.

Nếu nhà trường gây áp lực sau khi nhận đơn tố cáo thì phải làm gì?

Bạn cần giữ bình tĩnh, không tiếp xúc trực tiếp nếu cảm thấy bị đe dọa. Báo ngay cho cơ quan đang giải quyết đơn và yêu cầu được bảo vệ theo quy định của Luật Tố cáo.

Người tố cáo có được bảo mật thông tin không?

Có. Thông tin của người tố cáo được giữ kín trong quá trình xác minh theo quy định tại Điều 35 Luật Tố cáo 2018. Nếu bạn lo ngại bị lộ danh tính, có thể sử dụng mẫu đơn tố cáo nặc danh đã đề cập ở trên. Tuy nhiên, đơn nặc danh thường ít được ưu tiên xử lý hơn đơn có danh tính.

Lạm thu học phí có bị xử phạt vi phạm hành chính không? Mức phạt bao nhiêu?

Có. Theo Nghị định 79/2023/NĐ-CP, hành vi thu sai học phí của nhà trường có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đến 30.000.000 đồng đối với tổ chức; đồng thời buộc hoàn trả số tiền đã thu sai. Cá nhân hiệu trưởng, giáo viên còn có thể bị kỷ luật từ khiển trách đến cách chức.

---

Trên đây là toàn bộ hướng dẫn và mẫu đơn tố cáo việc thu học phí không đúng quy định. Hãy chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và gửi đúng cơ quan thẩm quyền để được giải quyết kịp thời. Nếu cần tư vấn thêm, bạn có thể liên hệ với đội ngũ của Mẫu Đơn để được hỗ trợ miễn phí.