Đơn tố cáo hành vi lừa đảo

Đơn tố cáo hành vi lừa đảo là gì?

Đơn tố cáo hành vi lừa đảo là văn bản do cá nhân hoặc tổ chức lập ra để trình báo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản. Theo Luật Tố cáo 2018, tố cáo là việc công dân báo cho cơ quan chức năng về hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Tuy nhiên, khi hành vi lừa đảo có dấu hiệu hình sự, đơn này thường được xem là tố giác tội phạm theo Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015. Trong thực tế, người dân vẫn quen gọi là "đơn tố cáo hành vi lừa đảo" và cơ quan công an sẽ tiếp nhận theo trình tự tố giác, tin báo về tội phạm.

Căn cứ pháp lý khi làm đơn tố cáo hành vi lừa đảo

Căn cứ quan trọng nhất là Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản từ 2 triệu đồng trở lên có thể bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 3 năm. Mức phạt tăng nặng lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân nếu chiếm đoạt từ 500 triệu đồng trở lên. Ngoài ra, Điều 22 Luật Tố cáo 2018 quy định các nội dung bắt buộc của đơn, còn thủ tục giải quyết được nêu tại Điều 146, 147 Bộ luật Tố tụng Hình sự.

Khi nào cần làm đơn tố cáo hành vi lừa đảo?

Bạn nên viết đơn ngay khi phát hiện hành vi gian dối, đặc biệt khi đối tượng đã chiếm đoạt tiền hoặc cắt liên lạc. Cần xác định được ít nhất một thông tin về người lừa đảo như tên, CCCD, số điện thoại, số tài khoản ngân hàng, địa chỉ. Nếu bị lừa qua mạng, hãy trình báo trong vòng 24–48 giờ để tăng khả năng thu hồi tiền.

Hướng dẫn cách viết đơn tố cáo hành vi lừa đảo đúng chuẩn

Quốc hiệu, tiêu ngữ và tiêu đề

Ghi "CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM" và "Độc lập – Tự do – Hạnh phúc" ở giữa trang, sau đó là tiêu đề in hoa "ĐƠN TỐ CÁO" hoặc "ĐƠN TỐ GIÁC TỘI PHẠM" kèm dòng phụ "V/v: Tố cáo hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản".

Thông tin người tố cáo

Ghi chính xác họ tên, số CCCD/CMND, ngày cấp, nơi cấp, địa chỉ, số điện thoại, email. Nếu tổ chức bị lừa đảo thì ghi tên tổ chức và người đại diện.

Thông tin người bị tố cáo

Càng chi tiết càng tốt: họ tên, năm sinh, CCCD, số điện thoại, địa chỉ, số tài khoản ngân hàng, địa chỉ mạng xã hội. Nếu không biết chính xác, mô tả đặc điểm nhận dạng hoặc phương thức liên lạc.

Nội dung sự việc

Trình bày theo trình tự thời gian: quen biết đối tượng qua kênh nào, thủ đoạn gian dối, số tiền chuyển, tài khoản nhận, giấy tờ liên quan. Nêu rõ kết quả: mất tiền, không nhận được hàng, không được trả nợ.

Yêu cầu, kiến nghị

Đề nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra xác minh, xử lý hình sự theo Điều 174 BLHS và truy thu tài sản trả lại.

Cam kết

Cuối đơn ghi lời cam đoan thông tin là đúng sự thật, chịu trách nhiệm trước pháp luật, ký và ghi rõ họ tên.

Các mẫu đơn tố cáo hành vi lừa đảo mới nhất

Hiện không có mẫu cố định bắt buộc, nhưng bạn có thể tham khảo các mẫu chuẩn trên cổng thông tin điện tử công an hoặc các website pháp luật uy tín. Tùy từng trường hợp, mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng, vay tiền, góp vốn, mua bán hàng hóa sẽ có các mục bổ sung. Mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng thường thêm mục thông tin tài khoản mạng xã hội, đường link website, mã giao dịch; mẫu tố cáo vay tiền, góp vốn cần nhấn mạnh hợp đồng, giấy nhận nợ. Nếu hành vi liên quan đến chiếm đoạt tài sản nói chung, bạn có thể tham khảo mẫu đơn tố cáo hành vi chiếm đoạt tài sản. Đối với các hành vi lấn chiếm đất đai, hãy xem mẫu đơn tố cáo hành vi lấn chiếm đất đai. Trường hợp cần tố cáo công an, bạn có thể tham khảo mẫu đơn tố cáo công an.

Những giấy tờ, chứng cứ cần chuẩn bị kèm theo

Bạn nên chuẩn bị sao kê tài khoản ngân hàng, biên lai chuyển tiền, tin nhắn, ghi âm, ảnh chụp màn hình hội thoại, hợp đồng, giấy nhận nợ. Sao kê ngân hàng nên có xác nhận của ngân hàng; ảnh chụp màn hình phải chụp rõ toàn bộ, không cắt xén.

Nộp/gửi đơn tố cáo hành vi lừa đảo ở đâu?

Bạn có thể nộp trực tiếp tại Công an xã/phường nơi cư trú hoặc nơi xảy ra hành vi lừa đảo. Công an cấp huyện có thẩm quyền điều tra, còn cấp tỉnh xử lý vụ án có yếu tố nước ngoài hoặc phạm vi rộng. Ngoài ra, bạn có thể gửi qua đường bưu điện hoặc qua mạng bằng ứng dụng VNeID, Cổng dịch vụ công. Đường dây nóng của Cục An ninh mạng A05 là 069.333.666.

Thời hạn giải quyết đơn tố cáo

Cơ quan điều tra phải xác minh trong 20 ngày, có thể gia hạn nhưng không quá 2 tháng. Sau đó ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố. Nếu áp dụng Luật Tố cáo, thời hạn giải quyết tối đa là 30 ngày, gia hạn tối đa 30 ngày nữa.

Thủ tục rút đơn tố cáo lừa đảo

Người tố cáo có quyền rút đơn trước khi có kết luận. Tuy nhiên, lừa đảo là tội phạm khởi tố công, nên nếu đủ căn cứ, cơ quan điều tra vẫn có thể khởi tố vụ án.

Các câu hỏi thường gặp

• Bị lừa qua mạng xã hội, cuộc gọi giả danh thì tố cáo ở đâu? Công an nơi cư trú hoặc nơi mở tài khoản, hoặc gửi online qua VNeID, hoặc gọi đường dây nóng 069.333.666.
• Số tiền bị lừa dưới 2 triệu đồng có làm đơn được không? Vẫn nên làm để xác minh, có thể bị xử phạt hành chính.
• Tố cáo sai sự thật có bị xử lý không? Có thể bị xử lý về tội vu khống theo Điều 156 BLHS.
• Có cần ra công an không? Không bắt buộc nếu gửi online, nhưng có thể được yêu cầu đến cung cấp lời khai.

Khi nộp đơn, bạn nên yêu cầu cán bộ tiếp nhận viết giấy hẹn để theo dõi tiến độ.

Kết luận

Viết đơn tố cáo hành vi lừa đảo đúng chuẩn là bước quan trọng để bảo vệ quyền lợi của bạn. Hãy chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, nộp đúng cơ quan có thẩm quyền và theo dõi tiến độ giải quyết. Nếu cần tham khảo thêm các mẫu đơn khác, hãy truy cập Mẫu Đơn ngay hôm nay.