Đơn khởi kiện giành quyền nuôi con sau khi ly hôn: Mẫu chuẩn và hướng dẫn soạn thảo chi tiết

Sau khi bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật, nếu phát sinh căn cứ cho rằng người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện chăm sóc, giáo dục hoặc việc thay đổi người nuôi con sẽ bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích của con, cha hoặc mẹ có quyền làm đơn khởi kiện giành quyền nuôi con sau khi ly hôn để yêu cầu Tòa án xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định của pháp luật.

Trong bài viết dưới đây, Team biên soạn Mẫu Đơn sẽ giới thiệu mẫu đơn chuẩn, hướng dẫn cách viết, căn cứ pháp luật và mẫu tham khảo đầy đủ. Nếu cần sử dụng ngay, bạn cũng có thể tải mẫu đơn file Word, mẫu đơn PDF, đơn mẫu Word cùng nhiều biểu mẫu khác tại Hệ thống Mẫu Đơn để chỉnh sửa và hoàn thiện hồ sơ.

Đơn khởi kiện giành quyền nuôi con sau khi ly hôn là gì?

Đơn khởi kiện giành quyền nuôi con sau ly hôn không phải là một mẫu đơn riêng theo luật, mà là đơn khởi kiện dân sự thông thường (theo mẫu số 23-DS ban hành kèm Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP). Trong đơn, người khởi kiện nêu rõ yêu cầu Tòa án giao con cho mình trực tiếp nuôi hoặc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi bản án ly hôn đã có hiệu lực.

Căn cứ pháp lý trực tiếp gồm Điều 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cùng các quy định về thủ tục tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Đơn khởi kiện cần đảm bảo các nội dung chính như thông tin các bên, nội dung yêu cầu, danh mục tài liệu kèm theo, chữ ký của người khởi kiện theo khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Trên thực tế, nhiều người nhầm lẫn giữa "đơn khởi kiện" (khi có tranh chấp, có nguyên đơn, bị đơn) và "đơn yêu cầu" (khi hai bên đã thỏa thuận được). Nếu dùng sai loại đơn, Tòa án có thể trả lại hoặc hướng dẫn sửa đổi, gây kéo dài thời gian.

Khi nào cần nộp đơn khởi kiện giành quyền nuôi con sau ly hôn?

Tranh chấp quyền nuôi con ngay khi ly hôn

Khi ly hôn, nếu vợ chồng không thỏa thuận được ai trực tiếp nuôi con, một trong hai bên cần nộp đơn yêu cầu Tòa án phân giải quyền nuôi con. Đây là một yêu cầu trong vụ án ly hôn. Theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện. Con từ đủ 7 tuổi trở lên được Tòa án hỏi ý kiến về nguyện vọng sống với cha hoặc mẹ, nhưng nguyện vọng này không mang tính quyết định tuyệt đối.

Tòa án quyết định dựa trên "quyền lợi về mọi mặt" của con, bao gồm cả điều kiện vật chất lẫn tinh thần: thu nhập, chỗ ở, môi trường học tập, thời gian chăm sóc, sự gắn bó tình cảm, đạo đức của cha mẹ.

Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi bản án ly hôn có hiệu lực

Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được thực hiện khi người đang nuôi không còn đủ điều kiện, có thỏa thuận giữa cha mẹ, hoặc có căn cứ khác do pháp luật quy định. Nếu không có tranh chấp, người có quyền nộp "đơn yêu cầu" để Tòa án giải quyết theo thủ tục việc dân sự. Nếu người đang nuôi con không đồng ý, phải nộp "đơn khởi kiện" để Tòa án giải quyết theo thủ tục vụ án dân sự.

Đáng lưu ý, không có thời hiệu khởi kiện đối với yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, nên bạn có thể nộp đơn bất cứ lúc nào nếu chứng minh được căn cứ.

Mẫu đơn khởi kiện giành quyền nuôi con sau khi ly hôn tham khảo

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN KHỞI KIỆN

V/v: Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

Kính gửi: Tòa án nhân dân ..........................................

Người khởi kiện

Họ và tên: ..........................................................

Ngày sinh: ..........................................................

CCCD số: ..........................................................

Địa chỉ: ..............................................................

Số điện thoại: ......................................................

Người bị kiện

Họ và tên: ..........................................................

Ngày sinh: ..........................................................

Địa chỉ: ..............................................................

Nội dung khởi kiện

Theo Bản án/Quyết định ly hôn số ............... ngày ..... tháng ..... năm ...... của Tòa án nhân dân ................................, con chung là ................................ hiện đang do ông/bà ................................ trực tiếp nuôi dưỡng.

Nay tôi nhận thấy người đang trực tiếp nuôi con không còn đáp ứng đầy đủ điều kiện chăm sóc, giáo dục hoặc có những căn cứ khác theo quy định của pháp luật để thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Tôi hiện có đủ điều kiện về kinh tế, nơi ở, thời gian và môi trường sống để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con.

Vì vậy, kính đề nghị Tòa án xem xét giao con chung cho tôi trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.

Tài liệu gửi kèm:

• Bản án hoặc Quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật.
• Giấy khai sinh của con.
• CCCD của người khởi kiện.
• Tài liệu chứng minh điều kiện nuôi con.
• Tài liệu chứng minh căn cứ yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con (nếu có).
• Các tài liệu khác theo quy định.

..., ngày ..... tháng ..... năm .....

Người khởi kiện

(Ký và ghi rõ họ tên)

Bản mẫu đơn khởi kiện giành quyền nuôi con sau khi ly hôn

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN KHỞI KIỆN

V/v: Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

Kính gửi: Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.

Tôi tên là: Trần Văn Minh

Sinh ngày: 10/08/1991

CCCD số: 001293654321

Địa chỉ: Số 126 phố Dịch Vọng Hậu, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

Người bị kiện:

Nguyễn Thị Lan

Sinh ngày: 15/04/1993

Địa chỉ: Số 126 phố Dịch Vọng Hậu, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

Theo Bản án ly hôn số 15/2025/HNGĐ-ST của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, con chung là Trần Gia Hân, sinh ngày 05/09/2021, được giao cho bà Nguyễn Thị Lan trực tiếp nuôi dưỡng.

Hiện nay, tôi cho rằng bà Nguyễn Thị Lan không còn bảo đảm đầy đủ điều kiện chăm sóc và giáo dục con. Trong khi đó, tôi có việc làm ổn định, thu nhập thường xuyên, nơi ở phù hợp và có đủ thời gian trực tiếp chăm sóc con.

Vì vậy, tôi kính đề nghị Tòa án xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con và giao cháu Trần Gia Hân cho tôi trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.

Kèm theo đơn, tôi gửi các tài liệu chứng minh điều kiện nuôi con và các chứng cứ liên quan.

..., ngày ..... tháng ..... năm .....

Người khởi kiện

(Ký và ghi rõ họ tên)

Hướng dẫn chi tiết cách viết đơn khởi kiện giành quyền nuôi con

Phần thông tin người khởi kiện và người bị kiện

Ghi đầy đủ họ tên, ngày sinh, CMND/CCCD, hộ khẩu, chỗ ở hiện tại, số điện thoại. Nếu người khởi kiện là vợ hoặc chồng, phải ghi rõ mối quan hệ. Với người bị kiện cũng tương tự, tránh sai sót vì Tòa án dùng thông tin này để gửi thông báo.

Phần nội dung yêu cầu khởi kiện

Trình bày ngắn gọn, rõ ràng: yêu cầu Tòa án công nhận quyền nuôi con; lý do cụ thể (điều kiện vật chất, tinh thần, môi trường sống, thời gian chăm sóc); nêu rõ con bao nhiêu tuổi, nguyện vọng của con nếu đủ 7 tuổi. Trong trường hợp thay đổi người nuôi con, phải nêu căn cứ theo Điều 84.

Phần cam kết và ký tên

Người khởi kiện cam kết các nội dung khai trong đơn là sự thật, chịu trách nhiệm trước pháp luật về lời khai, sau đó ký, ghi rõ họ tên và ngày tháng làm đơn.

Hồ sơ, tài liệu cần chuẩn bị kèm theo đơn khởi kiện

Giấy tờ nhân thân của người khởi kiện

Bản sao CMND/CCCD, sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ tùy thân khác. Nếu giao nộp bản sao, cần xuất trình bản chính để đối chiếu khi nộp hồ sơ.

Bản án/quyết định ly hôn

Trường hợp yêu cầu thay đổi người nuôi con sau khi giải quyết đơn ly hôn, bạn phải nộp bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật để Tòa án căn cứ xem xét.

Giấy khai sinh của con và các giấy tờ chứng minh điều kiện nuôi con

Cần có bản sao giấy khai sinh, sổ hộ khẩu của con. Ngoài ra, nên chuẩn bị giấy tờ chứng minh thu nhập (hợp đồng lao động, bảng lương), tài sản, nhà ở, các giấy tờ thể hiện quá trình chăm sóc con như hồ sơ học tập, sổ khám bệnh.

Thủ tục nộp đơn khởi kiện giành quyền nuôi con tại Tòa án

Tòa án có thẩm quyền tiếp nhận đơn

Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc nơi có bất động sản (nếu liên quan) có thẩm quyền giải quyết vụ án ly hôn và tranh chấp nuôi con. Nếu bị đơn ở nước ngoài hoặc các trường hợp đặc biệt, thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Quy trình xét xử và thời gian giải quyết vụ việc

Sau khi nhận đơn và hồ sơ hợp lệ, Tòa án thụ lý và ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí. Quá trình hòa giải, xét xử sơ thẩm thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng đối với vụ án có tranh chấp về nuôi con. Nếu không đồng ý với bản án sơ thẩm, bạn có quyền kháng cáo trong thời hạn luật định – tham khảo ngay mẫu đơn kháng cáo ly hôn để chuẩn bị.

Với trường hợp cần hoãn phiên tòa để bổ sung chứng cứ, đừng quên mẫu đơn xin tạm hoãn ly hôn. Nếu vụ việc của bạn còn liên quan đến tài sản chung, hãy tham khảo thêm mẫu đơn khởi kiện chia tài sản sau ly hôn để giải quyết triệt để.

Căn cứ pháp lý về quyền nuôi con sau khi ly hôn

Các quy định pháp luật quan trọng cần viện dẫn khi viết đơn: Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP về mẫu đơn khởi kiện. Việc nêu đúng căn cứ pháp lý giúp đơn có giá trị thuyết phục với Tòa án.

Điều kiện để giành quyền nuôi con theo quy định pháp luật

Để giành quyền nuôi con, bạn cần chứng minh: (1) đủ điều kiện vật chất – thu nhập ổn định, có nơi ở an toàn; (2) đủ điều kiện tinh thần – thời gian chăm sóc, giáo dục con, tình cảm, đạo đức; (3) nếu yêu cầu thay đổi người nuôi con, phải chứng minh người đang nuôi không còn đảm bảo điều kiện hoặc có thỏa thuận mới. Với con từ đủ 7 tuổi, nguyện vọng của con là yếu tố được Tòa án đặc biệt xem xét.

Những câu hỏi thường gặp về đơn khởi kiện giành quyền nuôi con

Đơn khởi kiện giành quyền nuôi con có cần công chứng không?

Không bắt buộc công chứng, nhưng chữ ký trong đơn phải là chữ ký của chính người khởi kiện. Một số giấy tờ kèm theo có thể cần bản sao công chứng tùy yêu cầu của Tòa án.

Nộp đơn ở đâu và lệ phí là bao nhiêu?

Nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc nơi cư trú của nguyên đơn nếu có thỏa thuận. Lệ phí tùy theo giá trị tài sản tranh chấp (nếu có), nhưng với yêu cầu nuôi con thường thuộc loại án phí không có giá ngạch, mức thấp nhất theo quy định hiện hành.

Mất bao lâu để được Tòa án giải quyết?

Trung bình từ 4 đến 6 tháng cho vụ án sơ thẩm, chưa kể thời gian kháng cáo. Nếu vụ việc phức tạp, thời gian có thể kéo dài hơn.

Kết luận

Việc soạn đơn khởi kiện giành quyền nuôi con sau khi ly hôn đòi hỏi sự chính xác cả về nội dung lẫn hình thức. Hãy chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, nêu rõ căn cứ pháp lý và điều kiện thực tế của bạn. Nếu cần tải các mẫu đơn ly hôn đơn phương, đơn ly hôn thuận tình chuẩn cùng nhiều mẫu đơn khác, cập nhật mới nhất và được hướng dẫn chi tiết, hãy truy cập ngay https://maudon.com.vn để được hỗ trợ tốt nhất.