Mẫu đơn khởi kiện

Khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm nhưng các bên không thể tự thỏa thuận, nhiều người lựa chọn khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết. Tuy nhiên, từ việc xác định đúng tranh chấp, chọn Tòa án có thẩm quyền đến trình bày yêu cầu và chuẩn bị chứng cứ đều có thể khiến người khởi kiện mất nhiều thời gian nếu chưa từng làm hồ sơ.

Trong bài viết này, Team biên tập Mẫu Đơn hướng dẫn cách viết đơn khởi kiện, xác định nội dung cần yêu cầu Tòa án giải quyết, chuẩn bị hồ sơ, nơi nộp đơn và các câu hỏi thường gặp. Nếu cần hoàn thiện nhanh, người dùng có thể tham khảo mẫu đơn Word, PDF tại Hệ thống Mẫu Đơn để chỉnh sửa theo vụ việc thực tế.

Đơn khởi kiện là gì?

Đơn khởi kiện là văn bản do cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức sử dụng để yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết một vụ án theo thủ tục tố tụng.

Trong thực tế, đơn khởi kiện có thể được sử dụng trong nhiều vụ việc như khởi kiện đòi nợ, tranh chấp hợp đồng, tranh chấp đất đai, tranh chấp quyền sở hữu tài sản, bồi thường thiệt hại, tranh chấp thừa kế, tranh chấp hôn nhân và gia đình, tranh chấp lao động và các tranh chấp khác thuộc thẩm quyền của Tòa án.

Một đơn khởi kiện không chỉ cần kể lại sự việc. Quan trọng hơn, người khởi kiện phải xác định được ai là người khởi kiện, ai là người bị kiện, tranh chấp phát sinh từ đâu, quyền lợi nào bị ảnh hưởng và cụ thể muốn Tòa án giải quyết vấn đề gì.

Nếu cần tìm một mẫu đơn phù hợp với từng loại tranh chấp, Biểu mẫu đơn khởi kiện dân sự là tài liệu liên quan bạn có thể tham khảo để có thêm thông tin về nội dung và cách trình bày.

Căn cứ pháp luật về đơn khởi kiện

Đối với vụ án dân sự, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 là văn bản pháp luật quan trọng quy định về hình thức, nội dung đơn khởi kiện, quyền khởi kiện, thẩm quyền của Tòa án, trình tự tiếp nhận và giải quyết vụ án.

Theo quy định về đơn khởi kiện, người khởi kiện phải thể hiện các nội dung chính như ngày tháng năm làm đơn, tên Tòa án nhận đơn, thông tin người khởi kiện, người bị kiện, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan nếu có, những vấn đề yêu cầu Tòa án giải quyết và thông tin người làm chứng nếu có. Đơn cũng cần được ký hoặc điểm chỉ theo quy định và gửi kèm tài liệu, chứng cứ liên quan.

Đáng lưu ý, hệ thống Tòa án và thẩm quyền giải quyết đã có thay đổi theo Luật số 85/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Mô hình Tòa án hiện được tổ chức theo hướng gồm Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân khu vực, thay cho hệ thống Tòa án cấp huyện trước đây.

Vì vậy, khi làm đơn hiện nay, người khởi kiện cần đặc biệt chú ý tên Tòa án có thẩm quyền thay vì máy móc sử dụng mẫu cũ ghi “Tòa án nhân dân huyện/quận/thị xã”.

Trường hợp người vay không thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận, bạn có thể tham khảo Mẫu đơn khởi kiện vay tiền không trả để tìm hiểu cách trình bày yêu cầu đối với khoản nợ.

Mẫu đơn khởi kiện chuẩn có thông tin để tham khảo

Dưới đây là mẫu đơn tham khảo dành cho một vụ tranh chấp dân sự về nghĩa vụ thanh toán. Khi sử dụng cho vụ việc khác, cần thay đổi phần nội dung và yêu cầu cho phù hợp.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

………, ngày …… tháng …… năm ……

ĐƠN KHỞI KIỆN

Kính gửi: Tòa án nhân dân khu vực …………………………………

Người khởi kiện: Nguyễn Hoàng Nam

Ngày sinh: …………………………………………………………………

CCCD số: …………………………………………………………………

Địa chỉ: ……………………………………………………………………

Số điện thoại: ……………………………………………………………

Email: ……………………………………………………………………

Người bị kiện: Trần Quốc Dũng

Địa chỉ: ……………………………………………………………………

Số điện thoại nếu biết: …………………………………………………

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (nếu có): …………………

Địa chỉ: ……………………………………………………………………

Nội dung vụ việc

Ngày …… tháng …… năm ……, tôi và ông Trần Quốc Dũng có thỏa thuận về việc ………………………………………………………………

Theo thỏa thuận, ông Trần Quốc Dũng có nghĩa vụ …………………………………………………………………………………

Tôi đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận, cụ thể ……………………………………………………………

Tuy nhiên, đến thời hạn …………………………, ông Trần Quốc Dũng không thực hiện/không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ …………………………………………………………………………………

Tôi đã nhiều lần yêu cầu ông Trần Quốc Dũng thực hiện nghĩa vụ nhưng ………………………………………………………

Việc này đã ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tôi, cụ thể ……………………………………………………………

Yêu cầu Tòa án giải quyết

Tôi kính đề nghị Tòa án:

1. Buộc ông Trần Quốc Dũng thực hiện nghĩa vụ ……………………………………………………………………………………
2. Buộc ông Trần Quốc Dũng thanh toán cho tôi số tiền ……………………… đồng và các khoản phát sinh hợp pháp nếu có.
3. Giải quyết các vấn đề liên quan khác theo quy định pháp luật.

Tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn

1. …………………………………………………………………………
2. …………………………………………………………………………
3. …………………………………………………………………………
4. …………………………………………………………………………
5. …………………………………………………………………………

Tôi cam đoan những nội dung trình bày trong đơn và các tài liệu gửi kèm là đúng sự thật, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung khởi kiện của mình.

Kính đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết theo quy định.

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

………, ngày …… tháng …… năm ……

NGƯỜI KHỞI KIỆN

(Ký và ghi rõ họ tên)

Nguyễn Hoàng Nam

Đối với tranh chấp phát sinh từ quyết định hoặc hành vi hành chính, Mẫu đơn khởi kiện hành chính là mẫu liên quan giúp bạn tham khảo thêm về nội dung cần thể hiện trong đơn.

Mẫu đơn khởi kiện theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP – Mẫu số 23-DS

Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP do Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhằm chuẩn hóa việc tiếp nhận, quản lý và xử lý đơn khởi kiện trong tố tụng dân sự. Trước đó, các tòa án áp dụng mẫu theo Thông tư liên tịch cũ, gây nhiều khó khăn cho người dân khi phải tìm hiểu các quy định khác nhau. Từ khi Nghị quyết 01/2017 có hiệu lực, Mẫu số 23-DS trở thành mẫu đơn khởi kiện thống nhất duy nhất được sử dụng tại tất cả tòa án nhân dân trên toàn quốc.

Mẫu số 23-DS được xây dựng bám sát Điều 189 Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS), quy định 7 nhóm nội dung bắt buộc mà đơn khởi kiện phải có. Cụ thể: 

(1) ngày, tháng, năm làm đơn; 

(2) tên tòa án nhận đơn; 

(3) thông tin người khởi kiện; 

(4) thông tin người bị kiện; 

(5) nội dung, yêu cầu khởi kiện; 

(6) danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo; 

(7) chữ ký của người khởi kiện. 

Nếu thiếu bất kỳ mục nào, tòa án có thể yêu cầu bạn bổ sung hoặc sửa đổi, làm kéo dài thời gian giải quyết.

Trên thực tế, nhiều người không biết mẫu chuẩn và tự viết tự do, dẫn đến đơn bị trả lại. Vì vậy, việc sử dụng đúng Mẫu số 23-DS giúp bạn tránh được các sai sót không đáng có. Ngoài ra, bạn cần xác định đúng tòa án có thẩm quyền để ghi vào phần “Kính gửi”. Theo Điều 35 BLTTDS, Tòa án nhân dân cấp huyện thường là nơi sơ thẩm cho các vụ án dân sự; riêng một số trường hợp phức tạp hoặc có yếu tố nước ngoài, tài sản là bất động sản, người bị kiện ở nước ngoài… thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo Điều 37. Bạn nên tra cứu kỹ hoặc hỏi ý kiến luật sư để chọn đúng tòa án.

Nếu muốn chấm dứt việc giải quyết vụ án theo yêu cầu đã nộp, bạn có thể tham khảo đơn xin rút đơn khởi kiện để tìm hiểu cách trình bày nguyện vọng và thông tin cần thiết.

Tải mẫu đơn khởi kiện file Word và PDF

Tại Mẫu Đơn, chúng tôi cung cấp mẫu đơn khởi kiện chuẩn theo Mẫu số 23-DS dưới định dạng Word và PDF. File Word cho phép bạn chỉnh sửa trực tiếp trên máy tính, còn file PDF thuận tiện để in trực tiếp và nộp cùng hồ sơ giấy. Bạn có thể tải về ngay và sử dụng cho nhiều loại vụ việc dân sự khác nhau.

Tuy nhiên, tùy vào loại tranh chấp, bạn cần điều chỉnh nội dung cho phù hợp. Nếu vụ việc liên quan đến việc phân chia tài sản chung sau ly hôn hoặc giữa các thành viên trong gia đình, bạn tham khảo mẫu đơn khởi kiện yêu cầu chia tài sản chung để trình bày rõ ràng hơn. Với các tranh chấp về thừa kế như chia di sản, bạn nên xem đơn khởi kiện về tranh chấp quyền thừa kế tài sản] để nắm được cách ghi nhận quan hệ pháp luật. Còn nếu bên đối tác vi phạm tiến độ, chất lượng công trình, đơn khởi kiện về vi phạm hợp đồng xây dựng sẽ là gợi ý hữu ích. Việc chọn đúng mẫu riêng giúp nội dung đơn sát với thực tế, hạn chế việc yêu cầu bổ sung.

Hướng dẫn chi tiết cách điền các mục trong đơn khởi kiện

Để đơn khởi kiện hợp lệ, bạn cần điền chính xác từng mục sau:

Mục “Kính gửi”: Ghi tên Tòa án nhân dân có thẩm quyền, ví dụ “Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội”. Không ghi tỉnh/quận nếu người bị kiện là cơ quan nhà nước hoặc có yếu tố nước ngoài, trừ khi xác định được đúng thẩm quyền.

Người khởi kiện: Ghi đầy đủ họ tên, năm sinh, số CCCD/CMND hoặc hộ chiếu, nơi cư trú, địa chỉ liên hệ, số điện thoại. Nếu là tổ chức thì ghi tên tổ chức, mã số thuế, địa chỉ trụ sở chính, người đại diện theo pháp luật.

Người bị kiện: Tương tự, ghi rõ thông tin của cá nhân hoặc tổ chức mà bạn khởi kiện. Cần chính xác về tư cách pháp lý để tòa án xác định đúng bị đơn.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Nếu có người khác cùng hưởng lợi hoặc cùng có nghĩa vụ trong vụ việc, bạn phải khai đầy đủ.

Quan hệ pháp luật tranh chấp: Ghi loại tranh chấp cụ thể, ví dụ “tranh chấp hợp đồng vay tài sản”, “tranh chấp thừa kế”. Đây là cơ sở để tòa án xác định luật áp dụng và phân loại vụ việc.

Nội dung yêu cầu khởi kiện: Trình bày tóm tắt sự việc, các tài liệu, chứng cứ chứng minh, và nêu rõ yêu cầu cụ thể với tòa án (yêu cầu bồi thường bao nhiêu tiền, công nhận quyền, hủy hợp đồng…). Phần này cần logic, rõ ràng, tránh chung chung.

Cam đoan và chữ ký: Cuối đơn, người khởi kiện ký tên và ghi rõ ngày, tháng, năm. Đối với tổ chức, người đại diện hợp pháp ký, ghi rõ họ tên và đóng dấu (nếu có).

Trường hợp cần yêu cầu giải quyết việc phân chia tài sản sau khi ly hôn, Đơn khởi kiện chia tài sản sau ly hôn là tài liệu liên quan có thể tham khảo để chuẩn bị nội dung phù hợp.

Các tài liệu, chứng cứ cần chuẩn bị kèm theo đơn khởi kiện

Kèm theo đơn khởi kiện, bạn phải nộp các tài liệu, chứng cứ sau để chứng minh yêu cầu của mình:

• Bản sao CMND/CCCD hoặc giấy đăng ký kinh doanh (đối với tổ chức) của người khởi kiện;
• Bản sao giấy tờ liên quan đến quan hệ tranh chấp: hợp đồng, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, di chúc, biên bản họp, quyết định hành chính…;
• Các chứng từ giao dịch: hóa đơn, phiếu thu, sao kê ngân hàng, biên bản nghiệm thu…;
• Bản kê danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo (theo mẫu).

Khi nộp đơn, bạn cần xuất trình bản chính các giấy tờ này để đối chiếu, sau đó nhận lại bản chính. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, tòa án sẽ yêu cầu bổ sung trong thời hạn quy định. Vì vậy, hãy rà soát kỹ hồ sơ trước khi nộp.

Câu hỏi thường gặp về đơn khởi kiện

Ai có quyền làm đơn khởi kiện?

Cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức có quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi đáp ứng các điều kiện theo quy định tố tụng.

Trong một số trường hợp, người đại diện hợp pháp có thể thực hiện việc khởi kiện thay cho người mà mình đại diện.

Đơn khởi kiện gửi cho Tòa án nào?

Phải xác định dựa trên loại tranh chấp và quy định về thẩm quyền của Tòa án.

Sau khi hệ thống Tòa án được tổ chức lại, không nên mặc định ghi “Tòa án nhân dân quận/huyện” như các mẫu cũ. Với nhiều vụ án dân sự thuộc thẩm quyền sơ thẩm ở địa phương, cơ quan cần xác định là Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền.

Đặc biệt, tranh chấp về bất động sản thường cần chú ý quy định về thẩm quyền của Tòa án nơi có bất động sản.

Có thể nộp đơn khởi kiện ở nơi mình đang sống không?

Không phải trường hợp nào cũng được.

Thẩm quyền theo lãnh thổ phụ thuộc vào loại tranh chấp và các trường hợp đặc biệt mà pháp luật cho phép nguyên đơn lựa chọn Tòa án.

Do đó, trước khi nộp đơn nên kiểm tra cả thẩm quyền theo loại vụ án và thẩm quyền theo lãnh thổ.

Có bắt buộc phải thuê luật sư để khởi kiện không?

Không.

Cá nhân có thể tự chuẩn bị và nộp đơn nếu đáp ứng điều kiện khởi kiện.

Tuy nhiên, với vụ việc phức tạp như tranh chấp đất đai, thừa kế, tài sản lớn, nhiều người có quyền lợi liên quan hoặc có nhiều yêu cầu, việc tham khảo ý kiến luật sư có thể giúp hạn chế sai sót về thủ tục.

Đơn khởi kiện có cần kèm chứng cứ không?

Có.

Người khởi kiện cần gửi kèm những tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp theo quy định tố tụng.

Nếu một tài liệu không thể tự thu thập, người khởi kiện nên trình bày rõ lý do và có thể đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập trong trường hợp đáp ứng điều kiện.

Có được bổ sung tài liệu sau khi nộp đơn không?

Có thể.

Trong quá trình giải quyết vụ án, đương sự có quyền cung cấp, giao nộp bổ sung tài liệu, chứng cứ theo quy định.

Tuy nhiên, không nên vì nghĩ có thể bổ sung sau mà bỏ qua những chứng cứ quan trọng đang có ngay khi nộp đơn.

Đơn khởi kiện bị trả lại thì có được nộp lại không?

Tùy lý do trả lại.

Nếu đơn bị trả lại vì chưa đáp ứng điều kiện khởi kiện hoặc có vấn đề về thẩm quyền, người khởi kiện cần xác định chính xác lý do, khắc phục nếu có thể rồi thực hiện lại thủ tục theo quy định.

Trường hợp không đồng ý với việc trả lại đơn, pháp luật tố tụng có cơ chế khiếu nại, kiến nghị đối với việc trả lại đơn khởi kiện.

Có thể thay đổi hoặc bổ sung yêu cầu khởi kiện không?

Có thể trong phạm vi và thời điểm mà pháp luật tố tụng cho phép.

Người khởi kiện có quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu nhưng cần lưu ý việc thay đổi có thể ảnh hưởng đến phạm vi giải quyết của vụ án và thủ tục tố tụng.

Khởi kiện có mất án phí không?

Tùy loại vụ án và yêu cầu cụ thể.

Người khởi kiện có thể phải nộp tiền tạm ứng án phí nếu thuộc trường hợp phải nộp. Một số trường hợp được miễn, giảm hoặc không phải nộp theo quy định.

Không nên mặc định mọi vụ án đều có cùng một mức án phí.

Có thể rút đơn khởi kiện không?

Người khởi kiện có quyền rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Việc Tòa án đình chỉ giải quyết vụ án khi rút đơn còn phụ thuộc vào giai đoạn tố tụng và tình trạng các yêu cầu khác trong vụ án.

Kết luận

Đơn khởi kiện theo Mẫu số 23-DS là bước nền tảng không thể thiếu khi khởi kiện một vụ việc dân sự. Việc nắm rõ cách điền, tải đúng mẫu và chuẩn bị tài liệu đầy đủ sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian, tránh việc tòa trả lại đơn. Hãy truy cập Mẫu Đơn để tải các mẫu đơn chuẩn khác, bao gồm mẫu đơn khởi kiện theo nhiều loại tranh chấp khác nhau, mọi lúc bạn cần. Chúc bạn nhanh chóng bảo vệ được quyền lợi của mình trước tòa án.