Đơn đề nghị nhận chăm sóc thay thế: Mẫu tham khảo và hướng dẫn

Đơn đề nghị nhận chăm sóc thay thế được sử dụng khi cá nhân hoặc đại diện gia đình có nguyện vọng đăng ký nhận trẻ em về chăm sóc thay thế theo quy định pháp luật. Bài viết dưới đây cung cấp mẫu đơn tham khảo, điều kiện nhận chăm sóc thay thế, hồ sơ cần chuẩn bị, nơi nộp đơn, trình tự thực hiện, cách xác minh điều kiện và những lưu ý khi đăng ký.

Trong bài viết dưới đây, Team biên soạn Mẫu Đơn sẽ cung cấp mẫu đơn chuẩn, hướng dẫn cách viết, căn cứ pháp luật và mẫu tham khảo đầy đủ. Bạn cũng có thể tải mẫu đơn file Word, mẫu đơn PDF, đơn mẫu Word cùng nhiều mẫu đơn văn bản khác tại Hệ thống Mẫu Đơn để chỉnh sửa và sử dụng ngay.

Lưu ý: Pháp luật hiện hành sử dụng tên gọi “Đơn đăng ký nhận chăm sóc thay thế” (Mẫu số 08 ban hành kèm theo Nghị định 56/2017/NĐ-CP), thay vì “Đơn đề nghị nhận chăm sóc thay thế”. Cá nhân hoặc đại diện gia đình có nguyện vọng và đủ điều kiện nhận chăm sóc thay thế gửi đơn đến UBND cấp xã nơi cư trú để được lập danh sách đăng ký.

Đơn đăng ký nhận chăm sóc thay thế là gì?

Đơn đăng ký nhận chăm sóc thay thế là mẫu đơn dùng để cá nhân, gia đình đăng ký nguyện vọng nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Theo Nghị định 56/2017/NĐ-CP, chăm sóc thay thế là việc tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em thay thế cho cha mẹ đẻ, người giám hộ khi trẻ bị mất nguồn nuôi dưỡng. Mẫu số 08 được ban hành kèm theo nghị định này, sử dụng thống nhất toàn quốc.

Khái niệm chăm sóc thay thế theo Nghị định 56/2017/NĐ-CP

Chăm sóc thay thế là hoạt động nhân đạo nhằm bảo đảm cho trẻ em không may mất đi sự chăm sóc của cha mẹ vẫn được sống trong môi trường gia đình. Luật Trẻ em nhấn mạnh nguyên tắc ưu tiên người thân thích, đặt lợi ích của trẻ lên hàng đầu. Nghị định 56/2017/NĐ-CP cụ thể hóa các điều kiện, thủ tục và trách nhiệm của người nhận chăm sóc thay thế, đồng thời quy định mẫu đơn và hồ sơ liên quan.

Mục đích và ý nghĩa của việc nhận chăm sóc thay thế

Nhận chăm sóc thay thế mang lại cho trẻ mồ côi, bị bỏ rơi một mái ấm thực sự, giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tâm lý và xã hội. So với môi trường trung tâm bảo trợ, trẻ được chăm sóc tại gia đình có sự ổn định cảm xúc và kết quả học tập tốt hơn. Những gia đình nhận chăm sóc còn được hưởng trợ cấp hàng tháng, tạo thêm động lực thực hiện nghĩa cử nhân văn này.

Đối tượng trẻ em cần được chăm sóc thay thế

Đối tượng cần chăm sóc thay thế là trẻ em mồ côi cả cha lẫn mẹ, trẻ bị bỏ rơi, trẻ bị cha mẹ chấm dứt quyền nuôi con hoặc cha mẹ không đủ năng lực chăm sóc. Theo quy định, trẻ dưới 16 tuổi hoặc từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi đang đi học đều có thể được xem xét. Gần đây, dịch bệnh và thiên tai khiến số trẻ mồ côi gia tăng đột biến, đặt ra yêu cầu cấp thiết về số lượng người nhận chăm sóc thay thế có đủ điều kiện.

Điều kiện và đối tượng được nhận chăm sóc thay thế

Cá nhân, người đại diện gia đình là người thân thích của trẻ

Người thân thích như ông bà, anh chị em ruột, chú bác, cô dì... được ưu tiên nhận chăm sóc thay thế. Họ chỉ cần đáp ứng các điều kiện cơ bản: có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, tư cách đạo đức tốt và nơi cư trú hợp pháp. Không có giới hạn độ tuổi tối đa, chỉ cần đủ 18 tuổi và có khả năng chăm sóc trẻ. Trường hợp kinh tế khó khăn nhưng được địa phương xác nhận đảm bảo cuộc sống tối thiểu cho trẻ, họ vẫn có thể được chấp thuận.

Cá nhân, gia đình không có quan hệ huyết thống với trẻ

Đối với cá nhân, gia đình không có quan hệ huyết thống, điều kiện đăng ký chặt chẽ hơn nhiều. Họ cần có phiếu lý lịch tư pháp trong sạch, sức khỏe tốt, chỗ ở và thu nhập ổn định. Ngoài ra, không được thuộc diện bị hạn chế quyền nuôi con hoặc đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ nhận con nuôi, việc bổ sung đơn đề nghị xác minh lý lịch người nhận con nuôi sẽ giúp quá trình thẩm định diễn ra thuận lợi.

Các điều kiện về năng lực hành vi, kinh tế và chỗ ở

Mọi đối tượng nhận chăm sóc thay thế đều phải tuân thủ các điều kiện chung: đủ năng lực hành vi dân sự, đạo đức tốt, có nhà ở ổn định và đủ điều kiện kinh tế để nuôi dạy trẻ. Nếu nhận cùng lúc nhiều trẻ, yêu cầu về thu nhập và diện tích nhà ở sẽ được xem xét kỹ hơn. Người đã từng bị tước quyền chăm sóc trẻ em hoặc đang trong thời gian bị khởi tố sẽ không được chấp nhận.

Mẫu đơn đề nghị nhận chăm sóc thay thế tham khảo có thông tin

Dưới đây là mẫu tham khảo có thông tin giả định để người đọc dễ hình dung cách điền:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Hà Nội, ngày 20 tháng 8 năm 2026

ĐƠN ĐĂNG KÝ NHẬN CHĂM SÓC THAY THẾ

Kính gửi: Ủy ban nhân dân phường ....................................

Người đăng ký: Nguyễn Thị Minh Anh

Ngày sinh: 15/5/1980

Số định danh cá nhân: 001080000000

Địa chỉ cư trú: Thành phố Hà Nội.

Số điện thoại: 09xxxxxxxx.

Nghề nghiệp: Giáo viên.

Thông tin gia đình:

Chồng: Trần Văn Minh, sinh ngày 10/3/1978, nghề nghiệp: Kỹ sư.

Gia đình hiện có 02 con đang sinh sống cùng cha mẹ.

Nguyện vọng nhận chăm sóc thay thế

Tôi và chồng có nguyện vọng được nhận một trẻ em thuộc trường hợp cần chăm sóc thay thế về chăm sóc trong phạm vi điều kiện, khả năng của gia đình.

Gia đình có chỗ ở ổn định, điều kiện kinh tế và sức khỏe phù hợp; các thành viên trong gia đình đã trao đổi và thống nhất về việc nhận chăm sóc trẻ.

Chúng tôi cam kết thực hiện đầy đủ trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và bảo vệ trẻ em; tôn trọng quyền và nguyện vọng của trẻ; phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình nhận và chăm sóc trẻ.

Kính đề nghị Ủy ban nhân dân phường .................................... tiếp nhận đăng ký và đưa gia đình chúng tôi vào danh sách cá nhân, gia đình có nguyện vọng nhận chăm sóc thay thế theo quy định.

Tài liệu gửi kèm:

1. Giấy khám sức khỏe;
2. Các giấy tờ theo yêu cầu;
3. Tài liệu khác có liên quan.

NGƯỜI ĐĂNG KÝ

(Ký, ghi rõ họ tên)

Nguyễn Thị Minh Anh

Lưu ý: Thông tin trong mẫu trên chỉ mang tính minh họa, không sử dụng thông tin giả định khi nộp hồ sơ thực tế.

Hướng dẫn chi tiết cách điền mẫu đơn (Mẫu số 08)

Các mục thông tin cá nhân của người đăng ký

Phần này yêu cầu khai chính xác họ tên, ngày sinh, số CMND/CCCD, địa chỉ thường trú, điện thoại. Đối với hộ gia đình, cần chỉ rõ người đại diện. Thông tin phải khớp với giấy tờ pháp lý để tránh bị trả hồ sơ.

Trình bày lý do và nguyện vọng nhận chăm sóc thay thế

Người đăng ký cần nêu rõ lý do muốn nhận chăm sóc, mối quan hệ với trẻ (nếu có), điều kiện kinh tế, thời gian và khả năng đáp ứng việc nuôi dạy trẻ. Hãy viết chân thật, thể hiện trách nhiệm và sự sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ.

Cam kết và chữ ký của người nhận chăm sóc thay thế

Mẫu đơn kết thúc bằng phần cam kết thực hiện đúng quy định về chăm sóc thay thế, đảm bảo an toàn cho trẻ và báo cáo định kỳ với chính quyền. Người đăng ký phải ký tên, ghi rõ họ tên. Với hộ gia đình, tất cả thành viên trưởng thành cùng ký để xác nhận sự đồng thuận.

Thủ tục nộp hồ sơ và tải mẫu đơn

Quy trình nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã

Hồ sơ đăng ký được nộp tại UBND cấp xã nơi người nhận cư trú. Thành phần hồ sơ gồm: đơn Mẫu số 08, bản sao giấy tờ tùy thân, phiếu lý lịch tư pháp, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, giấy tờ về trẻ và chứng minh điều kiện nhà ở, kinh tế. Cán bộ tiếp nhận sẽ hướng dẫn bổ sung nếu hồ sơ chưa đầy đủ.

Thời gian giải quyết và lệ phí

Thời gian giải quyết thường là 10-15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Với trường hợp người thân thích, thời gian có thể rút ngắn còn 7 ngày. Hiện nay, đa số địa phương không thu lệ phí đối với hoạt động chăm sóc thay thế vì đây là nghĩa cử nhân đạo.

Tải file mẫu đơn đăng ký nhận chăm sóc thay thế

Bạn có thể tải mẫu đơn về điền sẵn tại nhà để tiết kiệm thời gian. Hãy sử dụng đúng mẫu mới nhất theo Nghị định 56/2017/NĐ-CP. Ngoài mẫu đơn này, website Mẫu Đơn còn cung cấp nhiều biểu mẫu hành chính hữu ích như đơn đề nghị cấp lại thẻ hướng dẫn viên du lịch và đơn đề nghị công nhận địa điểm du lịch. Các mẫu đơn được cập nhật thường xuyên, giúp bạn dễ dàng tra cứu và tải về.

Câu hỏi thường gặp

Đơn đề nghị nhận chăm sóc thay thế có mẫu chính thức không?

Có. Tên gọi chính thức là “Đơn đăng ký nhận chăm sóc thay thế” – Mẫu số 08, ban hành kèm theo Nghị định 56/2017/NĐ-CP.

Ai được làm đơn đăng ký nhận chăm sóc thay thế?

Cá nhân hoặc người đại diện gia đình có nguyện vọng và đủ điều kiện nhận chăm sóc thay thế theo quy định. Người thân thích của trẻ có cơ chế thông báo riêng thay vì đăng ký theo thủ tục này.

Đơn đăng ký nhận chăm sóc thay thế nộp ở đâu?

Đối với người không phải thân thích của trẻ, đơn được gửi đến UBND cấp xã nơi cư trú để được xem xét và lập danh sách đăng ký.

Có phải cứ nộp đơn là được nhận trẻ không?

Không. Việc nộp đơn chỉ là bước đăng ký nguyện vọng. Người đăng ký còn phải đáp ứng điều kiện, được xác minh và được lựa chọn phù hợp với nhu cầu của trẻ khi phát sinh trường hợp cần chăm sóc thay thế.

Người nhận chăm sóc thay thế có được nhận trợ cấp không?

Pháp luật có quy định chính sách trợ cấp hằng tháng đối với cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế theo quy định về chính sách trợ giúp xã hội. Mức và điều kiện hưởng cần được xác định theo quy định trợ giúp xã hội áp dụng tại thời điểm thực hiện.

Có thể đăng ký nhận trẻ làm con nuôi cùng lúc không?

Việc nhận con nuôi là thủ tục riêng và phải tuân theo pháp luật về nuôi con nuôi. Không nên đồng nhất hồ sơ đăng ký chăm sóc thay thế với hồ sơ nhận con nuôi.

Người nước ngoài có được đăng ký nhận chăm sóc thay thế không?

Có thể nếu đáp ứng điều kiện pháp luật, trong đó có yêu cầu về thời gian cư trú tại Việt Nam: ít nhất 06 tháng và còn thời hạn cư trú ít nhất 12 tháng tại thời điểm đăng ký.

Trẻ có được lựa chọn gia đình chăm sóc thay thế không?

Cơ quan bảo vệ trẻ em phải đánh giá sự phù hợp và lấy ý kiến của trẻ từ đủ 07 tuổi theo quy định. Việc lựa chọn phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ.

Sau khi nhận chăm sóc thay thế có thể chấm dứt việc chăm sóc không?

Có thể phát sinh thủ tục chấm dứt hoặc chuyển đổi hình thức chăm sóc thay thế trong những trường hợp luật định. Người đang chăm sóc thay thế không nên tự ý giao hoặc bỏ trẻ mà phải thực hiện theo thủ tục với cơ quan có thẩm quyền. Nghị định 56/2017/NĐ-CP quy định riêng về thủ tục chấm dứt tại Điều 48.

Kết luận

Nhận chăm sóc thay thế là nghĩa cử cao đẹp, mang lại cơ hội phát triển tốt đẹp hơn cho những trẻ em kém may mắn. Mẫu số 08 là bước khởi đầu quan trọng trên con đường này. Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích về thủ tục và điều kiện. Để tải các mẫu đơn khác, hãy truy cập website Mẫu Đơn và theo dõi các bài viết mới nhất.